Biliyorsunuz, 15 Mayıs 1919 günü İzmir, Yunan askerleri tarafından işgal edilmiş, Kordon’a çıktıklarında Yunan askerlerine ilk kurşunu atan Gazeteci Hasan Tahsin ilk şehidimiz olmuştu… İzmir’den, Anadolu’nun içlerine doğru işgale devam eden Yunan askerleri, Güney’de Menderes Nehri’ne, Doğu’da Eskişehir’e kadar ilerlemişler, İsmet İnönü’nün komutasındaki Türk birliklerinin çok çetin bir karşı duruşu sayesinde bir adım daha ilerleyememişlerdi…
Yeniden Yunanistan’da asker toplayıp, 1 Ocak 1921 tarihinde İzmir’e gönderilen Yunan askerleri arasında, sosyalist ve dünya barışından yana olan çok sayıda genç askerler vardı. Bunlar diyorlardı ki; “Anadolu işgali bir İngiliz emperyalizmi oyunudur!.. Biz bu oyuna gelmeyeceğiz ve Türk kardeşlerimizle savaşmayacağız!..” Tabii hemen tutuklandılar ve Kraliyet Askeri Mahkemelerinde idama mahkûm edildiler…
Aynı tarihlerde, Yunanistan içinde de bu savaşa ve işgale karşı direnen sivil halktan 117 kişi tutuklanıp, Yunan Kraliyet Mahkemelerinde aynı gerekçelerle idam edilmişlerdi…
Dünya tarihinde benzerine pek rastlanılmayan bu olayda, silâh altına alınan Yunan gençleri savaşmak için Pire Limanı’ndan kalkan gemilerle İzmir’e getirilmiş, Anadolu’nun işgaline ve emperyalist paylaşıma karşı çıkarak, savaşmak istemeyen 200 asker, Yunan askeri makamlarınca İzmir-Balçova- İnciraltı sahilinde kurşuna dizilmişlerdi. Olay, Yunan Genelkurmay Başkanlığı arşivlerine “Vatana İhanet” olarak geçirilmişti.
Bu İngiliz emperyalizminin uşaklığını yapan Yunan Kraliyet Ordusu, 9 Eylül 1922’de İzmir’de Gazi Mustafa Kemal komutasındaki Türk Ordusu tarafından fena şekilde yenilip, geri kalanları denize dökülerek, “kanlı elleri” boş halde, süklüm püklüm ülkelerine dönmüşlerdi.
Şair Tuğrul Keskin, “Zito i Epanastasis (Yaşasın İsyan)” kitabını, öldürülen askerlere ithaf etmişti… 04 Ocak 2015 günü de ilk defa bu olay, İzmir-Barış Manço Köprüsü’nde anıldı…
Bizim bir Edebiyat Öğretmenimiz vardı, Hüseyin Seçmen… Yıl 1964 (yani 51 yıl önce) ve piyes çalışmaları sırasında heyecanlı olan arkadaşlarımıza iki şey söylerdi:
“1-Kalabalık karşısında konuşma yaparken; yukarıdan gördüğünüz tüm kafaları, karpuz kabul edip, salonu da bir karpuz tarlası farz ediniz…
2-Konuşma yaparken de hiç heyecanlanmayın; konuşmanızda ne söylerseniz söyleyiniz, nasılsa sizi dikkatlice kimse dinlemez, son cümlenizde “Kahrolsun Yunan!” diye bağırdınız mı, herkes sizi çılgınca alkışlar” derdi… Yani, Yunan düşmanlığı o tarihlerde hâlâ en geçerli malzeme idi… Ama görüyorsunuz ki, Yunanlılar içinde de ne değerli insanlar varmış; görüyorsunuz, başlarını vermişler ama, inançlarını inkâr etmemişler…
Yüce Atatürk de, İngilizlerin aklına uyup, Çanakkale’yi işgale gelen ve çoğu şehit olan Müslüman “Gurka Askerleri” için, ailelerine şöyle demişti: “Artık çocuklarınız bize emanet, onlar bizim kardeşlerimiz oldular! Mezarlarında rahat uyuyacaklarından emin olunuz” demişti… İşte savaş böyle bir şey, insanoğlu da böyle sürprizlere hazır olmalıdır… Aslında şu fani dünyada paylaşamayacağımız neler var ki?