Ben hatırlıyorum ilk bozulan meyvenin “Şeftali” olduğunu… 1960 darbesi sonucu, herkes işine-gücüne bakmaya başlamıştı. Her Allah’ın günü kapı komşunuz olan rakip partiliyle veya kardeşinizle bile kavga etmek zorunda değildiniz artık… Ortada CHP, DP, MP, CKMP diye partiler kalmamış, her şey darbeyi yapan Org. Cemal Gürsel’den soruluyor, her şeyi o biliyordu…
Sanayiciler, iş adamları, üniversiteler, çiftçiler, sanatçılar ve zenaatkârlar kendi işleriyle uğraşıyorlardı. İşsiz kalan tek kesim, seçim zamanları meydanlarda afaki ve boş nutuklar atıp, seçim sonrasında 4 yıl yattığı yerden, devletten hatırı sayılır maaş alan, kurum ve kuruluşlara havadan inme yönetim kurulu üyesi yapılan bazı siyasilerdi…
Daha 10 yaşında bir çocuktum, ama evimizde “anot-katot” pilli, oymalı ağaçtan yapılma koca bir radyo vardı, “acans vakti” dedikleri saatte babamla birlikte haberleri hiç kaçırmazdım…
İşte o yıllarda nadiren pazarlara da giden iyi çiftçilerden “Hacı Memedoğulların Mehmet” ile “Kadıların Yakup” amcalar, köye ilk “Haziran Şeftalisi” fidanlarını getirip tarlalarına diktiler. Onlardan sonra Osman Türk dikmişti…
Bunlar, bizim yerli şeftaliler üzerinde çalışılarak genleri ile oynanmış, asaleti-ırkı bozulmuş, daha iri, daha büyük, daha sulu meyve verir hale getirilmiş, daha doğrusu “puşt edilmiş” yeni tür melez meyvelerdi… Bir yıl sonra hemen meyve veriyor, ağacın ömrü ise sadece 10 sene olup, yerine hemen yenileri dikilmesi gerekiyordu… Onlar gelince, bizim yerli şeftali ağaçlarına kimse bakmaz oldu, nesilleri yıllar içinde yok olup gitti…
Her yıl şeftali zamanı geldi mi, ilk yaptığım iş şudur: Bir tane Haziran şeftalisi keser, yanına bir yerli şeftalimizi ikiye ayırarak yatırır, önce ikisinin kokularını içime çeker, sonra da, bir parça ondan, bir parça da bizimkinden ağzıma atar, tat ve koku farklarını tespit ederim. Hani bizim yerli şeftali kurtlu filândır ama, yemin olsun 50 senedir bir defa olsun “Haziran Şeftalisi Daha İyi Kokuyor, Daha Güzelmiş” demedim, diyemedim…
Patateslerin halini görüyor musunuz? Haşladığınızda irmik helvası gibi olup, dağılıveriyor! Nerede o eski cam gibi, diri, caanım sarı Ödemiş patatesleri ha!? Güzelim yerli siyah ve “Kadınbudu Karpuz”lar nerede? Şimdilerde mısır haşlamasını ısırmaya yürek gerekiyor, dane kabuklarını dişlerimizin arasından kürdanla çıkarmak mümkün olmuyor da, birer çuvaldız gerekiyor…
Ya domateslere ne diyelim? Hepsinin içinde yumruk gibi birer yeşil odun kütlesi yatıyor!.. Salatalıkların suyu ve kokusu yok, patlıcanla bamyaların eski tadı kaçık!.. Biliyor musunuz; eskiden çiftlik tavukları 45 günde kesime gelirdi, şimdilerde 19 günde tencerenizde!.. Gece ışık yakarak günde iki yumurta alınıyor, besi hayvanlarına binbir çeşit ilâç ve hormon kakalayıp, verimi arttırıyorlar.
Sonuç ne? Artık her evde bir kanser hastası, herkeste göbekler fora, ortalık şeker ve tansiyon hastasından geçilmiyor, hastanelerdeki kuyruklardan doktorların yüzlerine hasret kaldık yemin olsun!..
Geçen günü akşamüzeri komşularla balkonda otururken, bir fare akşam yürüyüşüne çıkmış olmalı ki, epeyce oralarda korkusuzca gezindi. Avludaki 6 hazır-lopçu nankör kediden bir tanesi bile fareye dönüp de bakmadı. Komşu kadınlardan biri gülerek; “Aaa, bu kediler de sosyete olmuş ayol, kediliklerini de unutmuşlar! Memleketteki her şey gibi bunlar da bozulmuşlar” dedi… Öteki komşumuz da; “Geçenlerde alt komşuya hırsız girdi, şu benim suratsız köpek uyanıp da, bir ‘hav’ bile demedi kardeş! Bizim eve girse, hırsıza yardım da eder bu hınzır, bunlar da bozulmuş gari” demez mi? Bu güzel esprilere epeyce gülmüştük…
Yok yok, vallahi bugün Aziz Nesin’in “Biz Adam Olmayız” kitabını okuyup da yazmadım bunları. Öylesine içimden geldi de yazıvedim gari…
Sakin KOŞAR…
