İki üç günlük bir yağmurun ardından güneşli bir güne daha uyanıyor İzmir. Ne var ki falcı kadının baklaları gibi yamaçlara atılıvermiş gecekondulardan yükselen kömür kokularına hâlâ tutsak. Alerjiler, astımlar uyanmadan çekip gitmeli buralardan. Şimdi Bodrum pırıl pırıldır; varıp Bodrum’un tadını çıkarmalı.
***
Onu Menderes yol ayrımını geçince gördüm. Bazen odalarda, bazen yollarda kimi beklediğini bilmeden böyle tek başına beklerdi.
Aysel’di onun adı. Bataklı Dam’ın Kızı’ydı. Bir Muhsin Ertuğrul filminin başrolündeydi. Çalıştığı evin beyinden hamile kalmıştı. Gençliği, sanki tek başına peydahlamış gibi çocuğu için sıkıntılara katlanmakla geçmişti.
O, Asiye’ ydi. Vasıf Öngören’ in kalemine dolanmıştı önce. Sonra Atıf Yılmaz filmiyle çıkmıştı karşımıza. Erkek egemen toplumun sömürü araçlarındandı. Çarpıklığın, adaletsizliğin, cinsel-sınıfsal sömürünün aynadaki yansımasıydı.
Sultan Gelin’di o. Cahit Atay anlatmıştı onu bize. En yüksek parayı veren zengin bir köylünün oğlu Osman’la evlendirilmişti. Ama Osman kalp hastasıydı. Osman, ölünce bu kez de Osman’ın 4-5 yaşlarındaki kardeşi Veli’yle evlendirilmişti. Veli büyüyüp delikanlı olunca: “Sana eşim diyemem. Sen bana ablalık, analık ettin.” demişti. Kayınpederi, karısının karnındaki bebeği, Sultan’a yeni eş adayı olarak sunarken Sultan hangi yazgıyı yaşadığının bilincinde bile değildi.
Keşanlı Ali’nin Zilhası, Deniz Küstü’nün Zühre Paşalı’sı, Ateşten Gömlek’in Aliye’siydi onlar.
Berdeldiler. Kiminin adı gazetelere E.E. ,kiminin M.Ç. olarak düşmüştü. Merdiven boşluğuna kendilerini asmadan ya da bir fincan zehir içmeden önce, karşılarına yüreklerinin sağdığı acının hikmetini soran Allah kulu çıkmamıştı. Bir başka gün Pippa Bacca olmuş, gelinlikle yollara düşüp bizlere barış mesajı vermek istemişlerdi. Hayallerini 78 yaşında bir (yazar!) alıp giderken on dördünde B.Ç. olmuşlardı. Güldünya olup şarkılara hüzün dokumuşlardı. Bazen de insanlara doğruyu, erdemi öğretmek için oyunlar oynarken ada yollarında yaşadıklarını anlatamayan A. olmuşlardı. Aslında A’dan Z’ye kadındı onlar:
Onlar ki toprakta karınca,
suda balık,
havada kuş kadar
çoktu(r)lar;
korkak,
cesur,
câhil,
hakîm
ve çocuktu(r) lar.
***
Radyoyu severim. Televizyon gibi bencil değildir o. Hele yolda gerçek bir yol arkadaşıdır. Söke’ye yaklaşırken kadına dair sayısal veriler okuyor bir sunucu:
Emniyet Genel Müdürlüğü Asayiş Daire Başkanlığının 2007 yılı raporuna göre:
- Bir önceki yıla göre şiddete maruz kalan kadın sayısı yüzde 70 oranında arttı.
- 72 bin 643 kadın şiddet içerikli suçlardan mağdur oldu.
- 842 kadın cinayete kurban gitti.
- 9 bin 317 kadın yaralandı.
- 5 bin 972 kadın kaçırıldı.
- 9 bin 675 kadın tehdide maruz kaldı.
- 466 kadın intihar etti. 5 bin 852 kadın intihar girişiminde bulundu.
- 14 bin 989 kadın aile içi şiddete maruz kaldı.
….
Belleğim yıllar öncesine götürüyor beni.
Yıl 1960, Dominik Cumhuriyeti’nde Diktatör Rafael Trujillo iş başındaydı. Patria, Minerva ve Maria Teresa Mirabel kardeşler bayrak açmışlardı bu insanlık dışı yönetime karşı. Üstelik Patria 1960 yılının Haziran ayında Clandestine Hareketi’ ni kurmuştu.
Tarih, 25 Kasım 1960'tı. Üç kız kardeş tecavüz edilip öldürüldüler. Ajanslar "Araba kazasında" öldü, diye haber geçtiler.
1981 den bu yana her 25 Kasım, Mirabal Kardeşlerin anısına “Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü” olarak kabul edilmişti.
***
Güvercinlik’e girerken yeniden gördüm onu. İki üç de arkadaşı vardı yanında. Kelebekler gibiydiler: Alımlı; ama savunmasız. Ormana yakın duruyorlardı. Onlar Mirabal Kardeşleri duymuş, Asiye’yi, Aysel’i Aliye’yi… Okumuş ya da izlemiş olabilirler mi, Pippa Bacca belleklerinden çıkmış olabilir mi acaba?
Bir polis aracını görünce kelebekler gibi kaçışıyorlar ormanın içlerine doğru. İri kıyım bir polis iniyor, bir süre arkalarından bakıyor.
Kızlarına okul, kadınlarına iş, aş, yuva sunamayanlar istedikleri kadar millet kesesinden “fakir fukara, garip guraba…” edebiyatı yapsın, ormanın derinlerinde torlarıyla bekleyen kelebek avcıları her koşulda yakalanacak kelebekler bulacaklardır kendilerine.
