Bugüne kadar Ana (Anne) üzerine insanlar çok söz söylemişler, çok yazılar yazıp arşivlere bırakmışlardır… Ancak şu da bir gerçektir ki; babalar üzerinde pek bu kadar durmamışlar, kayda değer materyalleri bizlere bırakmamışlardı…
Binlerce yıldır şiirlere, şarkı ve türkülere konu olmuş, efsaneler yaratılmış analarımız için; “Cennet, anaların ayakları altındadır… Ana gibi yâr olmaz… Ağlarsa anam ağlar, gerisi yalan ağlar… En güvenli yer ana kucağıdır…” gibi güzel sözler türetilmiştir.
Ancak, yine aynı insanlar kızdıklarında, maçlarda, miting alanlarında; “Ananı da al git!.. Bu milletin ‘A…’na koyacağız - İnşallah abi!.. Senin anan güzel mi? Anasına bak kızını al, kenarına bak bezini al… Anan gibi saç uzatma, baban gibi bıyık uzat… Anası kılıklı… Ana kızına taht kurar, kız ise bahtı kocada arar” diyenler de yine bu insanlardır…
Peki, ANA nedir? Türk Dil Kurumu Sözlüğü’ne göre Ana; “Çocuğu olan kadın, anne… Yavrusu olan dişi hayvan… Dinî bakımdan aziz tanınan bazı kadınlara verilen saygı unvanı (Meryem Ana, Fatıma Anamız)… Temel, asıl, esas olan” demektir… Bunun yanında, birçok temel kuruluş ve iş yerlerine; “Anabilim Dalı, Anaokulu, Anadolu, Anayol, Anahaber, Anadil…” gibi isimler de verilmiştir.
Ünlü şairimiz Cahit Sıtkı Tarancı, 15 Şubat 1943 tarihli Varlık Dergisi’nde “Anacığım” adlı şu şiiri yayımlamıştı:
“Bir gün sılaya geldiğimde/
Bir şeyler sezersen halimde/
Hiç şaşmayasın Anacığım/
Başımı koyup dizlerine/
Uzun uzun ağlayacağım/
Bütün insanların yerine…”
Aynı şairimiz, Servet-i Fünun Dergisi’nin 2 Nisan 1931 tarihli sayısında Annesi için şöyle diyordu;
“Karnında yaşıyordum, kâfiydi saadetim/
Anne, istemiyordum ne tacı, ne sarayı/
Anne, karnında fazla yaramazlık mı ettim/
Anne, sana kim dedi yavrunu doğurmayı?”
İnsanoğlu çiğ süt emmiştir, ne yapacakları hiç belli olmaz? Kimi evlât vardır, Veysel Karanî gibi anasını sırtına alıp, aylarca çölleri yaya geçerek Hicaz’a götürür, oralara uğratmadan geri getirir… Kimi evlât böbreğinin, gözünün birini anasına verir… Kimisi yıllarca hasta anasının başucundan ayrılmaz… Kimi evlât da vardır, üç – beş kontör parası vermedi diye, oracıkta anasını dilim dilim doğrar!..
İşin özü ve aslı ise şudur: Hepimizin varoluş sebebi olan, bizi doğurup, emzirtip, büyütüp, canını ortaya koyarak herkeslerden koruyan anamıza vefa borcumuzu hiçbir şekilde ödeyemeyiz! Ne kadar zengin olursak olalım, bu dünyadan göçerken tek borçlu olduğumuz insandır Anamız!.. Baba; güç, kuvvet, tokat ise, anamız sadece sevgi ve şefkattir!..
