Prof. Dr. Şadan Gökovalı hocamdan yine mektup geldi. Mart – 1981 tarih ve 47 sayılı “BMC Dünyası Dergisi”nde yazdığı Muğla tarihi ile ilgili makalesini ve tarihi kalıntıları gösteren 6 adet fotoğrafı göndermiş. Bu duyarlılığından ötürü kendisine sonsuz şükranlarımı sunuyorum…
Geçtiğimiz yıllarda; “Lir” çalan Tanrı Apollon ile “Kavalı” en güzel üfleyen Çoban Marsyas’ın, Kral Midas hakemliğinde ve halk önündeki müzik yarışmasını yazmış; Tanrı Apollon’un hile ve tehditle kazandığı bu yarışmada, Çoban Marsyas’ın ulu bir çınara asılarak, derisinin yüzülerek öldürülmesi olayının, bizim bu yörede geçmiş olabileceğini yazmıştım…
Çünkü bu mitolojik olayın Afyon-Dinar yöresinde geçtiğini tarihe not düşmüşler, ben bu bilginin yanlış olduğunu, Muğlalıların bu işe duyarsız kaldıkları için, olayın Dinar’a mal edilmiş olabileceğini söylemiş, tarihçilerimizin bunu araştırmasını istirham etmiştim…
Bu yazım üzerine de yine Prof. Dr. Şadan hocam aramış, bu düşüncemin doğru olabileceğini, çünkü şu meşhur “Çine Çayı”nın tarihteki adının “Marsyas Çayı” olduğunu söylemişti…
Bana yeni gönderdiği 1981’de yazdığı makalede, yani tam 33 yıl önce de aynen şunları yazmıştı: “… Tarihin Babası Herodotos, Marsyas Çayı’nın (Çine Çayı), İdrias ülkesinden kaynaklandığını ve Maiandros’a (Büyük Menderes’e) döküldüğünü yazar… (V: Terpsikhore, 118)… Strabon da; İdriaslıların, Homeros’ta anılmamalarını, onların Karialılardan sayılmasını isterdi” diyordu… Çine Çayı’nın, Afyon ve Dinar ile ne alâkası vardı da, bu Marsyas Mitolojisi niye oraya mal edilmişti ki?
Bilenleriniz vardır, bu mitolojik olayda deniliyordu ki; “Tanrı Apollon tarafından ulu bir ağaca asılıp, derisi yüzülerek öldürülen Çoban Marsyas için halk çok büyük üzüntü duydu, günlerce gözyaşı döktüler, o gözyaşları büyük bir pınara dönüşerek aktı, içinde hiçbir akarsuya nasip olmayan lezzette balıklar türedi…” deniliyordu.
Ben de demiştim ki; “Bu olayın geçtiği yer, neden Bozüyük – Pınarbaşı olmasın? Çine Çayı’na, yani Marsyas Çayı’na en büyük su kaynağı oluşturan yerlerin başında PINARBAŞI var, bu suyun balıkları da yörenin n lezzetli balıklarıdır… Burada Marsyas anısına uluslararası müzik yarışmaları niye yapılmasın?” demiştim…
Gelin, bu Marsyas Mitolojisi hakkında geniş bilgiler edinin, göreceksiniz ki siz de bana hak vereceksiniz… Evet, vakit geçmiş değil, bu yarışma Pınarbaşı’nda niye yapılmasın ki!?
Muğlalı olmamıza rağmen, şu Stratonikeia tarihi hakkında da yeterince bilgi sahibi değiliz!.. Belki daha birçoğumuz, Yatağan - Eskihisar Köyü’ndeki Stratonikeia’nın; kuruluşu bir aşk öyküsüne dayanan, dünyanın tek “Mermer Kenti” olduğunu bilmediğimiz gibi, belki bir defa gezmeye bile gelmedik buralara, kim bilir?
Yerimiz müsait olmadığı için, Stratonikeia’nın kuruluş öyküsünü de, yine Prof. Dr. Şadan Gökovalı hocamın bana gönderdiği bilgiler ışığında yarın anlatacağız…
Sakin KOŞAR…
