KÜDÜR KÜDÜR

“Demiştin baharda görüşelim 

Bahar geldi geçti sen gelmez oldun 

Yaradan eşkine ne olur dön 

Kuşlar kondu göçtü sen gelmez oldun”

Bodrum’da bahar geldi geçti. Yolumuz bu kez de 15 gün önce rüzgârlı bayırlarında yürüdüğümüz Küdür’e.  Bu kez kuzeydoğudan dalacağız bayırlara. 

Yaz gelmiş. Sahiller, sezonu açanlarla dolu. Ağaç altlarında piknikçiler dumanları tüttürmüşler bile.

Küdür, nasılsa henüz  yap satçıların ya da devlet avantacılarının eline geçmemiş bir cennet . Paragözler, buraları daha ne kadar böyle bakir bırakırlar bilemem. Bazen bu coğrafyanın güzelliklerini yazmakla iyi etmediğimi düşünüyorum. Ben, bu güzellikleri herkes doyasıya yaşasın diye yazıyorum; ama paragözler, bu güzelliği nasıl talan edebilirim diye düşünüyorlar. Artık çok iyi biliyorum ki onlar tek şeye tapıyorlar: para.

“Hiç değilse, diyorum,  bu koyları yarımadaları talan edenlerin kazandığı para toplumun refahına yansısa.”  

 UNDP 2013 İnsani Gelişme Raporu ve  UNICEF’in 2012 Dünya Çocuklarının Durumu ilgili  değerlendirmeleri acı bir tokat gibi yüzümüzde şaklıyor:

  “ İnsani Gelişmişlik Endeksi performans puanı açısından Türkiye 186 devlet  arasında sondan 9. sırada.  Türkiye, arkasında  Katar, BAE, Kuveyt, Umman, Botsvana, Güney Afrika, Gine ve Angola’yı bırakabilmiş. 

Türkiye ulusal gelir açısından 82. sırada olmasına karşın iktidarın çok övündüğü sağlıkta 94. sırada  yer alıyor. Daha da acısı Türkiye’nin  insani gelişmedeki konumu gelirinin gerektirdiğinden tam 32 basamak daha aşağıda.”

Para, yağmacının refahına yarıyor, halkın değil. İnsansız gelişme bizimki. Vahşi kapitalizmin dik alasını yaşatıyorlar bize de kimsenin gıkı çıkmıyor.

Durup fotoğraflar çekiyorum. Su billur. Hani eğilip kana kana içesi geliyor insanın. Denizin hemen dudağından başlayan kevenler yarımadayı bir yorgan gibi örtüyor. Ladenler çiçeklerini arılara kelebeklere sunmuş. Yamaçlardaki deve dişi kaya parçaları yarımadaya gizemli bir görünüm kazandırıyor.

Kıyıyı izleyerek batıya geçiyoruz. Serin bir rüzgâr  yalıyor yüzümüzü. Varıp yalıyar başına çöküyorum. Aşağıda ak köpüklü dalgalar kayalarada burgaçlanıp geri dönüyor. 

“Çok şükür!” diyorum. “ Böyle bir cennette doğdum, yaşıyorum. Ruhumun da sonsuz uykusunu böyle bir cennette geçirmesine nasıl hayır diyebilirim ki!”

 Tepeden Yalıkavak’ı seyrederken  dilimden;

  

 “Martının biri

Koparıp teleğini

Bir kavağa yalı çizmiş

Güneş asmış dallarına

Yapraklarına bulut

Sonra yaslanıp böğrüne

Mandalin portakal toplamış

Yaşamak niyetine”

dizeleri dökülüyor.  Biliyorum ki artık Yalıkavaklılar, bahçeleri bir bir betona teslim ediyor. Direnenler de kaç yıldır meyveleri ağaçtan değil yerden topluyorlar. İki gün önce resmi gazetede yayımlanan yasaya göre buralarda ne olup biteceğine şehircilik bakanı karar verecekmiş. Her şeyin bir kişinin iki dudağı arasından çıkacak söze bağlı bir ülkede yaşamak ne hazin!

Yarımadanın batı yakasında o dehliz gibi adacıklar arasından süzülen maviyi seyredebilmek için geri dönmek ve yürüyüşe güneybatıdan başlamak gerek. Tepelerin arkasında  mavi yolculuk yatlarının son sığınaklarından  Paşa Limanı var.  Oraya buradan geçiş yok.  

Turizm, doğayı talan etmeden de yapılabilecek bir iş aslında. Bu yarımadada kaç yürüyüş parkuru çıkartır insan. Yıl 12 ay binlerce insan gün boyu yürüyüş yapabilir buralarda.  Yapılacak iş, kevenlerin arasında – acil durumlar için - bir arabanın geçebileceği yol açmak,  parkurların belli noktalarına tuvaletler yerleştirmek ve girişe de bir görevli koymak.  Böyle bir doğa parçasında yürümek için kim birkaç lira para vermekten çekinebilir ki?

Arabaları park ettiğimiz yere dönerken bir piyade kayığının sesini duyuyorum. Koşup sarı papatyalar arasından aşağılara bakıyorum kayık öyle aheste geçiyor ki suda bir harelenmeden öte hareketlenme olmuyor.

“ Bak, parvaneyi gör.” diyorum yanımdaki arkadaşa.

Martının biri 

Adaları yan yana dizip

Denize bir göl çizmiş

Kızlar türküler yakmış

Yürek sürgünü

Tirhandil yolu gözlemiş

Kuması deniz gelinler

Ağda balık apoşta sünger

Hasret ekip hasret biçmişler

Gönüllerde aşk niyetine

Eskidenmiş o diyorum kendi kendime. Ağda değil, havuzlarda artık balıklar. Apoşun ne olduğunu, kayığın kıçındaki o yeni yetme çocuk bilir mi ki?

Zaman ne kadar da çabuk geçiyor.  Arabamız tozlu yollardan Yalıkavak’a dönerken karşı yamaçlara  kibrit kutusu gibi yerleştirilmiş binlerce beyaz leke görüyorum. 

Kulaklarımda:  “Bodrum yarımadasının nüfusu 135.000, konut sayısı 105.000 . Satılık konut sayısı 30.000.  Hal böyleyken Ortakent’te  Özelleşme İdaresi’nin bir milyon metrekare araziyi imara açmasını anlayamıyorum.”  diyen emlakçı kardeşimin sözleri. Yine o raporlardaki verilere göre ulusal gelir açısında 104. sırada olan Küba’nın, insani gelişmişlik açısından 45. sırada olmasını anımsıyorum.

“Bir toplum, dünya cenneti topraklara sahip olsa da insani gelişmişlik bakımından nal topluyorsa; talana,  yalana mahkûm olmasından daha doğal ne olabilir ki!” diye düşünüyorum.  

Yalıkavak’a  dönerken  son model bir araba, tozu dumana katarak soluyor bizi. Arabesk bir şarkı yankılanıyor  villaların duvarlarında. Radyomda  dörtnala bir şeyler söyleyen sunucuyu susturuyorum. Dilime yine iflah olmaz birkaç dize oturuyor:

“ Ey rüzgârlı bayırların kevenleri

 Sinin belleğime

 Batırın dikenlerinizi  

 Tenim kanasın, kalbim yerine.”