Milliyet yazarı Cem Kılıç’ın, ‘İş Güvenliği Uzmanı’ çalıştırma zorunluluğu ile ilgili yazısını işçi çalıştıranlar açısından önemli bulduğum için, okurlarla paylaşmak istiyorum.
1 Ocak 2014 tarihi, işyerlerinin iş güvenliği tedbirlerini alması açısından çok önemli. İşyerlerinin büyük bir bölümü için yeni yükümlülükler geliyor. Soru ve cevaplarla konuya açıklık getirelim.
SORU: Hangi işyerleri iş güvenliği uzmanı, doktor çalıştırmakla yükümlü? Bizim işyerinde 36 kişi çalışıyor, biz de artık bu kapsamda mıyız?
CEVAP: Yeni yasaya göre kamu-özel ayrımı olmaksızın, çalışan sayısı fark etmeksizin tüm işyerleri; iş güvenliği uzmanı, hekim ve sağlık personeli çalıştırmak zorunda. Bu yükümlülüğün başlayacağı tarih ise, işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre belirleniyor. Tehlike sınıfları ve çalışan sayısı, işyerlerinin iş sağlığı ve güvenliği profesyonellerinden ne zaman hizmet almaya başlaması gerektiğini belirliyor. Buna göre;
- 50 ve üzeri çalışanı bulunan işyerleri 30 Aralık 2012’den,
- 50’den az çalışanı bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli işyerleri 1 Ocak 2014’ten,
- 50’den az çalışanı bulunan az tehlikeli işyerleri ile kamu kurumları ise 1 Temmuz 2016’dan itibaren iş sağlığı ve güvenliği profesyonellerinden hizmet almaya başlamak zorunda.
1 Ocak 2014 tarihi, özellikle 50’den az çalışanı bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli işyerleri için kritik bir tarih. Bu tarihte, iş güvenliği uzmanı ve hekim bulundurma zorunluluğu başlayacak. Tüm işverenlerin tehlike sınıflarını öğrenerek, bu yükümlülüğün kendileri için ne zaman başlayacağını bilmeleri gerekiyor.
‘İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’ uyarınca, idari para cezaları çok yüksek… Bu yükümlülüğe uymayarak İş Güvenliği Uzmanı görevlendirmemenin idari para cezası 5.390 TL. Ayrıca bu ceza aykırılığın devam ettiği her ay kesiliyor. İşyeri hekimi görevlendirmeme halinde de 5.390 TL ceza var. Yardımcı sağlık personeli görevlendirmemenin cezası ise 2.695 TL. İşverenlerin bir an önce iş sağlığı ve güvenliği profesyonellerini görevlendirmeleri gerekiyor…
SORU: ‘İş Güvenliği Uzmanı’nı nasıl çalıştıracağım, bu uzmanı kendi işyerimde kadroya mı geçirmem gerekiyor?
CEVAP: Burada üç yol var. Birinci yol, işyerinde bu niteliklere sahip personel varsa bu kişiler ile sözleşme imzalamak ve görevlendirme yapmak. İkinci yol, dışarıdan bir uzman ile kısmi süreli iş sözleşmesi imzalamak. Üçüncü yol ise, bakanlığın yetkilendirdiği firmalardan hizmet almak. İşverenlerin yapması gereken, tüm görevlendirmeleri, ‘İSG-Katip’ adı verilen online sistem üzerinden gerçekleştirmek.
SORU: İşyerimde ne kadar süre ile ‘İş Güvenliği Uzmanı’ görevlendirmem gerekiyor?
CEVAP: ‘İş Güvenliği Uzmanı’ görevlendirilmesi gereken süreler, işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısı uyarınca belirleniyor. Buna göre;
- 10’dan az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde çalışan başına yılda en az 60 dakika.
Diğer işyerlerinden; - Az tehlikeli sınıfta yer alanlarda, çalışan başına ayda en az 6 dakika,
- Tehlikeli sınıfta yer alanlarda, çalışan başına ayda en az 8 dakika,
- Çok tehlikeli sınıfta yer alanlarda, çalışan başına ayda en az 12 dakika görevlendirme gerekiyor.
İşverenler bu süreler uyarınca kısmi süreli iş sözleşmesi imzalayarak, görevlendirme gerçekleştirerek veya ‘OSGB’den hizmet alarak, bu yükümlülüğünü yerine getirmek zorunda. Bu sürelerin altında görevlendirme yapılması mümkün değil. Görevlendirmelerin, ‘İSG- Kâtip’ üzerinden gerçekleştirilmesi halinde süreler otomatik olarak saptanıyor.
