GENÇLİK- SPOR - BAYRAM

Bugün Stratonikeia'da gymnazyumu gezerken spor ve eğitimin  iç içeliğini bir kez daha düşündüm. Bu 265x105 boyutlarındaki merkezde bir zamanda bölgenin gençleri spor başta, her alanda eğitim alırlarmış. Biraz ilerisindeki 15.000 kişilik  tiyatro, Karyalıların  sanata verdikleri  değerin  tam bir göstergesi.

Dönüp bu güne bakıyorum. Çocuklarımızın ve gençlerimizin bayramlarını kutlamamaları için her yol deneniyor. Güya özgürleşiyoruz, demokratikleşiyoruz.  

Apolitik, asosyal gençlik isteyenler  otuz üç yılda  nasıl da ulaştılar isteklerine: 

Eğitme, oyala ve öğüt. 

İstediğin kıvamda olsun tümü. Aykırı ses, kargaşa demek. 

Önce gençlerimizi birbirlerine kırdırdık, sonra hapislerde çürüttük;  kitaplarını yaktık, hızımızı alamadık, yaşlarını büyütüp astık. Sonra da önlerine yaşamlarını tutsak eden bir sınav koyduk: Geç kurtul ya da ömür boyu sürün.

Aydınlanmanın, eğitimden başka aracı yok. Bu gerçeği iyi bilen Cumhuriyet kurucuları izlenmesi gereken yolu bakın nasıl çizmişler:

“Herkes bilir ki, bugün yalnız süs gibi okuma, yazma öğreten doğal yetenekleri ve ulusal toplumun yararı için gereken yetileri öldüren kurumlara okul denemez.”

“Biz çocukları doğa ile, eşya ile, gerçeklerle karşılaştıran, neşe ve özgürlük içinde çalışmaya, gözlem ve usavurmaya, yaratıcılığa götüren bir okul istiyoruz, biz istiyoruz ki, okul, çocukların birbirlerine yardım ederek, birbirlerini tamamlayarak çalıştıkları bir deneylik olsun. Bizim istediğimiz okulda, dinleyiciler yoktur. Düzen ve uyum içinde çalışan ve yapıtlar ortaya koyan küçük adamlar vardır.

“… Eğitim kendiliğinden bir erek değildir. Tersine, yurttaşı ileride yapacağı göreve, yaşamın kendisine yüklediği işe hazırlayan bir araçtır.”

Bu sözler, Atatürk'ün Milli Eğitim Bakanı İzmirli Mustafa Necati'ye ait. O, Cumhuriyetin  Milli Eğitim Bakanı olduğunda 31, arkasında büyük eğitim hamleleri bırakarak yaşama veda ettiğinde ise 35 yaşındaydı. 

Ortaöğretimde en pahalı eğitim mesleki ve teknik eğitimdir. Çünkü bu okulların sürekli yenilenmesi gereken makine parklarına gereksinimi vardır.  Genel liselerin amacı kuramsal bilgileri algılayabilen, yorumlayıp yeniden biçimlendirebilen gençler yetiştirmektir. Oysa teknik liselerle meslek liselerinin amacı sanayide, ticarette gerekli olan ara elemanları yetiştirmektir. Bu öğrencilerin mühendis, doktor, yönetici… olması ne kadar anlamsızsa mühendis, doktor yönetici… olamayacak öğrencilerin genel lisede okuması da o denli yanlıştır. 

Biz beceriksizliklerimizin, siyasi emellerimizin bedelini ne yazık ki gençlerimize ödetmeyi seçtik. İmam Hatip Lisesi sevdası yüzünden meslek liselerini işlemez hale getirdik. Kapasitesi kuramsal eğitimleri kaldıramayacak çocuklarımızı genel liselere alarak onları eğitimden soğuttuk. Okul eğitimlerini veremediğimizi tescillercesine özel dershaneler açtık. Yaşamlarını okul dershane gelgiti arasına tutsak ettik. Sosyal, kültürel, spor ve sanat etkinliklerinden uzak tuttuk onları. Her yıl yüz binlercesini üniversite kapılarından döndürdük. Onlara başarısız, işe yaramaz damgası vurarak sokağa attık. 

Hiç değilse dön dolaş öğretmeye çalıştığımız matematik ve fen derslerinde harikalar yaratsaydı gençlerimiz. Onların uluslararası bilim yarışmalarındaki dereceleriyle gurur duysaydık ya! Ne gezer…  

Ulusların ortaöğretimdeki eğitim kalitesinin uluslararası karşılaştırmalardaki yerinin saptanmasında yararlanılabilecek üç ayrı araştırma verisi var:  TIMSS, PIRLS ve PISA. Uluslararası ölçme-değerlendirmeler yapan bir kuruluş tarafından gerçekleştirilen TIMSS, fen ve matematik alanında, dört yılda bir yinelenen uluslararası bir düzey belirleme sınavıdır. Üçüncüsü 1999'da yapılan sınava 38 ülke katıldı. Sınav ülkemizde 2 bin 204 okulun 8. sınıf öğrencilerine uygulandı. TIMSS raporuna göre, Türkiye 38 ülke arasında fende 33., matematikte 31. sırada yer aldı. Sıralamadaki yerimiz fende İran, Ürdün ve Endonezya'dan, matematikte Tunus'tan sonradır.

İkinci çalışma, Uluslararası Eğitim Başarılarını Belirleme Kuruluşu'nun, Uluslararası Okuma Becerilerinde Gelişim Projesi (PIRLS) çerçevesinde yapılan çalışmadır. Bu kuruluş da 35 ülkede ilköğretim 4. sınıf öğrencileri arasında 'Okuma Becerileri Araştırması' yaptı. Araştırmaya, Türkiye'den 62 ilden 154 ilköğretim okulundan 5 bin 390 öğrenci katıldı. PIRLS sonuçlarına göre; Türkiye 35 ülke arasında 28. sıradadır.

En kapsamlı uluslararası değerlendirme projesi olan PISA, OECD ülkelerindeki 15 yaş grubu öğrencilerin zorunlu eğitimin sonunda yeterince yaşama hazırlanıp hazırlanmadıklarını, matematik, fen ve okuryazarlık düzeylerini ve problem çözme becerilerini ölçmeyi hedeflemektedir.  PISA-2003'ün değerlendirmesine göre, Türkiye matematikten, 41 ülke içinde 29., okuma alanında 34., fen ve problem çözme bölümlerinde 36. olmuştur. 

Bu sonuçları değerlendiren AKP'nin Milli Eğitim Bakanı Sayın Hüseyin Çelik“Siz arpa ekip buğday biçme beklentisi içinde olamazsınız. Arpa ekerseniz, arpa biçersiniz. Perşembe'nin gelişi Çarşamba'dan bellidir. Bu konuda kehanete gerek yok…. Müfredatımız tam devreye girdikten sonra, PISA' da da müfredatımızın dayandığı temel paradigmaya uygun olarak sorular sorulduğu için Türkiye esas başarı skalasında yerini alacak” demişti.

2010 yılındaki değerlendirmelerde de yine sonuç değişmedi. Bu değerlendirmeye katılan OECD ülkeleri arasında Türkiye Meksika'yı geride bırakarak sondan 2. old

Bunlar acı; ama gerçek.  Kimsenin lafı, eveleme geveleme hakkı yok. Bu eğitim sistemi öğrenciyi oyalama ve öğütme sistemidir. Her türlü beceriden yoksun, bireysel ilgileri gelişmemiş, en basit kuramsal düşünceyi algılamaktan yoksun gençlerle ülkenin nereye götürülmek istendiği açıktır. 

Bilim soran, sorgulayan, üreten, biçimlendiren ve değerlendiren insandan yanadır. Oysa bugün istenen insan modeli bambaşkadır: 

Sorma, sorgulama inan…

Üretme tüket…

Karşı çıkma biat et..

Her şeye karşın bize düşen görev açıktır:

Yılmak yok.

Gelecek inancımız oldukça 19 Mayıslar bize ışık tutmaya devam edecektir.