Güneş, Yarımada’yı ısıtmaya başladı başlayacak. Gecenin dinlendirdiği suya bir an önce girmeliyim. Yatların uğultusu, balıkçı motorlarının pat patları denizin dibini şeytan düğününe çevirmeden birkaç balık avlamalıyım.
Burnumun dibinde bitiveriyor. İrkiliyorum. Bu saatte benden başka kimseler uyanık olmaz buralarda.
- Günaydın, diyorum.
Galiba şaşkınlığımı gizlemek için başvurduğum yol bu.
- Ben Eylül, diyor.
Adımı söylerken elimi uzatıyorum. Bir erkenci martı üzerimizden hızla geçip suya dalıyor. Kaşla göz arasında yakaladığı irice bir kefali sarkıtarak karşı kayalıklarda yitip gidiyor.
- Siz de bu martı gibisiniz. Sabahın köründe geliyorsunuz her gün. Bırakın balıklar
yeni güne ulaşmanın tadını çıkarsın.
- Yaşın kaç senin?
Soru, dilimin ucunda ama sormuyorum. 14 -15 yaşlarında genç irisi bir kız.
- Eylülde mi doğmuşsun sen?
Gülümsüyor.
- Bir insanın adının Eylül olması için eylülde doğması gerekmez ki…
-Bizde çocuklara doğdukları zamanın adı verilir: Ramazan, Bayram, Recep, Şaban,
Güz, Bahar, Ekim, Nisan…
- Niye aralık, ocak, şubat, mart yok?
Bir an duralıyorum.
“Allahın emri, peygamberin kavliyle kızınız rebi-ül ahir’i, oğlumuz cemâziyel
evvel’e istiyoruz.”
Aklıma geliveren bu garip cümleye gülüyorum. Çünkü içimden bir ses çoktan “Kızın babası da ‘ Ben senin cemâziyel evvelini bilirim!’ desin mi?” demiş.
Bu çocuk da kendisine güldüğümü sanıp ayıplayacak beni. Şimdi bu deyimin öyküsünü Eylül kıza anlatsam...
“Osmanlılar devlete ait her belgeyi çuvallarda saklarmış. Her çuvalın üstüne de belgelerin ait olduğu ayın adı yazılırmış. Memurlardan biri çuvallardan birini aşırmış. Kendisine bir don diktirmiş. Komşuları da nasılsa üstünde “cemâziyel evvel” yazılı bu donu görmüş. Donun çalıntı çuvaldan yapıldığını anlayıp gülüşmüşler. Zamanla memur yüksele yüksele hatırı sayılır makamlara ulaşmış. Artık samur kürkler, mücevherli kaftanlar giyer olmuş.
Onun bu halini gören eski bir tanıdığı:
- Siz onun bugünkü durumuna bakmayın. Biz onun cemâziyel evvelini biliriz, demiş.”
Demek ki cemâziyel evveli bilinen kişileri baş tacı yapmak, bu toplumda yeni bir adet değilmiş.
Şimdi bu öyküyü Eylül Kız’a anlatsam “Ne alaka?”diye soracak.
Öyle ya Bodrum garajında “İşsizim, açım!” çığlıklarıyla kendisini yakan delikanlının çaresizliğinde kıçında cemâziyel evvel yazanların ne çok payı olduğunu Eylül nerden bilsin?
****
- Sana bu adı kim vermiş?
- Dedem!
Gözümde sıra dışı bir dede torun ilişkisi canlanıyor.
- Eylül, doğanın hasat ayıdır. Yeni doğumların ilk tohumları yine bu ayda atılır.
Bu kız reenkarnasyon ürünü olmalı:
- Hasat ayını anladım da ikinci cümleni pek anlayamadım.
Gülüyor:
- Hasat olmadan bitki ve toprak yeni ürüne durur mu?
- Ama arada kış var. Kışın dinleniyor doğa.
Bu son sözüme kendimde tam inanmıyorum. Çünkü güz ekininin buğdayının daha özlü
olduğunu biliyorum.
Başını yana sallıyor.
- Sebzeler, meyveler ürünlerini insanlar, hayvanlar yesin diye vermez. İneğin
memesi biz içelim diye sütlenmez.
Ne diyor bu çocuk. Anlaşıldı, bu gerçek bir reenkarnasyon.
- Onlar o canlıların soylarını sürdürme çabasının sonucudur. Ağaç, meyvesini
Verince; kuş, yavrusunu yuvadan uçurunca varlığının sürdüğünü anlar. İşte o an beden kendisini yeni ürüne hazırlamaya başlar.
Yahu ben “Eylül”ü konuşacaktım. Söz nereye gitti.
“Sen nisansın daha, ben sarı eylül
sen goncasın açan, ben kuruyan gül”
Ta ta dam…Kutlu Payaslı Üstadın Muhayyerkürdi eseri dökülüyor dilimden. Bekir Mutlu bu güfteyi kaç yaşında yazdı ki?
Yok, yok sevmedim bu serzenişi. Eylülü, nisanlara, mayıslara ezdiren anlayış bana göre değil. Mart nerden bilecek eylülün tadını? Oysa Eylül, onları yaşamış da gelmiştir. Eylül, ömrün demlenmişi, kıvamlanmışıdır bilene.
Yahya Kemal’in,
“ Benzetmek olmasın sana dünyada bir yeri
Eylül sonunda böyledir İsviçre gölleri”
dizelerinde eylülü övmesini severim; ama
“Günler kısaldı Kanlıca’nın ihtiyarları
Bir bir hatırlamakta geçen sonbaharları”
dizelerindeki melankolisini kabullenemem.
Eylül şiirlerini yaşlı şairlerin yazması, yaşlı bestecilerin eylül şarkıları bestelemeleri pek de önemsenmeyecek bir gerçek olmamalı.
Dur, dur, dur! Eğer bu açıdan bakarsak bir bebeğe Eylül adını vermek ne büyük sorumsuzluk değil mi? Bebek Eylül, Eylül Bebek... Filiz Nine ne denli denk düşmüyorsa Eylül Bebek de öyle değil mi?
Dedesi torununa neden bu adı vermiş olabilir ki?
Kışkırtıcı bir sorunun yanıtı belki beni aydınlatabilir:
- Sen dedenin hasadı mı oluyorsun?
Benim kendi dünyasından ne denli uzak olduğumu, iflah olmayacağımı düşünmüş olmalı
ki elinin tersiyle iter gibi bir hareket yapıyor:
- Sen dal kendi denizine. Ancak her balığı da vurma. Bak martıyı gördün. Onun
büyük balık yakalamasından ibret al.
Bacak kadar kız çocuğunun benim gibi yaşlı birine böyle ders vermesi olacak şey mi? Renk vermesem de iyice bozuluyorum.
Renk mi dedim?
Kaç gündür denizin mavisi değişti. Bir bakıyorsun gümüşî, bir bakıyorsun tirşe… Bu yaz yanan yamaçlar canlanıyor gözümde. Eylülü yaşamadan ölmek ne acı!
- İyi de deden sana neden Eylül adını vermiş.
- Sen de dedem yaşındasın. Senin de torunun vardır elbet. Adı ne onların?
- Farz et ki, Ali, Ayse…
- Zamandan kopuk…
- Farz et ki Filiz, Çiçek…
- Yaşamı tam kavramıyor…
- Ya Eylül?
- Dedem, ömrümün Eylül’üne ulaşmam ve o yaşlarımın da mutluluğunu yaşayabilmemi dilediği için bana bu adı vermiş,
Aklımda Yunus’un dizeleri:
Bu dünyada iki şeye yanar özün göyner gönlüm
Yiğit için ölenlere, gök ekini biçmiş gibi.
- Off!
Akdeniz’de İki balistik füze atıldı, diye haber geçiyor savaş tamtamları çalan medyamız.
Her yanı TOKİ’nin kibrit kutusu beton yığınlarıyla dolduran Başbakan, Yeşile hayranım diyor?
Merdivenleri rengârenk boyayıp tüketime çanak tutan safdillerimizi izlerken
başbakanın hayran olduğu yeşil hangi yeşil ola ki diye düşünüyorum:
Dolar yeşili…
Yeşil sermaye…
“Vur kaç olmaz!” diyor Başbakan yardımcısı…
Yemen türkülerine Halep, Hama, Humus, Şam ağıtları mı eklenecek şimdi de?..
Peki, “Ne Arap’ın yüzü, ne Şam’ın şekeri… Demek yakışır mı bize?…
Şimdi,
“Bir gecede gittimdi hazirandan eylüle
Eylül yazdan terkedilmişti, şiirse haziranda.”
Dese Haydar Ergülen. Hilmi Yavuz da
“eylül! daha çocukluğumdan
beri size bakardım ben
bir yazın azalmakta olan
sözcüklerinden nasıl da
ansızın sökülürdünüz
bahçelerle ve kül
dolardı içim...eylül!”
dizeleriyle eylüle can verse, fesatsın derler, barışa çomak sokuyorsun.
Oysa ben Eylül çocuklar eylüllerine ulaşsın diye gerekirse kan kusup kızılcık şerbeti içmeye çoktan hazırım.
1 Eylül Dünya Barış Günüymüş…
“Bütün gün kırlarda dolaştım
Şapkam dolusu eylül filizleri topladım
Sarıp sarmaladım sarı yapraklarla
Gün batıyordu
Koştum
Şapkamı denize bıraktım. 