“DEVRİM”le Biten Yerli Otomobil Rüyası !?

 23 inançlı Türk mühendisinin ve o zamanki ismiyle “Eskişehir Demiryolu Fabrikası”nın ustalarının, sadece 129 günlük insanüstü çabaları sonucu hayat bulan, motorları dahil, tümüyle yerli iki otomobil (DEVRİM-1) ve (DEVRİM-2); 29 Ekim 1961 sabahı Karakurt Lokomotifi’nin çektiği tren vagonlarından indirilir.       Biri “Bej” diğeri “Siyah” renkli iki adet Devrim adlı otomobilin benzin depoları, buharlı lokomotifin bacasından çıkacak kıvılcımların yaratacağı tehlike nedeniyle boşaltılmıştır. Arabalara, bir kilometre ötedeki Shell İstasyonu’na gitmeye yetecek kadar, bir iki litre benzin konmuş; ancak kraldan çok kralcı olan yüksek bürokratların aceleciliği, konvoya eşlik eden motosikletli polislerin zamanında uyarılmamasıyla, benzin ikmali yapılamadan TBMM'nin yolu tutulmuştur. Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel siyah arabaya yaklaşırken, Kemalettin Vardar ile Rifat Serdaroğlu, gazete kâğıdından yaptıkları huni ile alelacele bulunan bir bidon benzini, siyah Devrim'in deposuna doldurmaya uğraşırlar, ama nafile!.. Kâğıt huninin ıslanıp hamurlaşıvermesi ile Kemalettin Vardar'ın avuçlarını huni gibi depo kapağına tutup; "Dök şunu be Rifat, geliyor adam, hadi çabuk dök şunu" sözleri ve çabaları sonuçsuz kalacak; benzin de depo yerine yere boşalacaktır. Cemal Gürsel gelip siyah otomobile oturunca, Serdaroğlu çaresizlik içinde, benzinden sırılsıklam ellerini pantolonuna silip direksiyona oturur, ama siyah Devrim otomobil ancak 200 metre gider; önce bir öksürür, ıhlar, sarsılır ve sonra da durur… İhtilâlin Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel sorar; "Ne oldu?" Her zaman sakin, her zaman çelebi davranan Serdaroğlu: "Benzin bitti Paşam!.." der. Veee Cemal Gürsel tarihî (!) sözünü söyler: "Batı kafası ile otomobil yapıyorsunuz ama, Doğu kafası ile benzin koymayı unutuyorsunuz!.." der. O arada, Nurettin Erguvanlı, Şecaatin Sevgen ve Mehmet Nöker, benzin ikmali yapmayı başardıkları bej renkli Devrim'i çabucak siyah Devrim'in yanına çekerler ve Cemal Gürsel bu arabaya geçer. Direksiyonunda yüksek mühendis Şecaattin Sevgen'in oturduğu bej renkli Devrim-1 Ankara caddelerini, alkış ve gözyaşları arasında aşıp, önce Anıtkabir'e, oradan da geçit töreninin yapılacağı Hipodrom'a gider, geçit törenine de katılır… Ama 30 Ekim 1961 sabahı yayınlanan çoğu gazeteler, ağız birliği etmişçesine ve galiba ‘Devrim’ sözcüğüyle bilinçaltı bir hesaplaşmanın hıncı ve şehvetiyle "Devrim Yolda Kaldı…", "Devrim'in Benzini Bitti!..", "Bizimkilerin Yaptığı Devrim Yürümedi!..", "Devrim Ancak 200 Metre Gidebildi!.." başlıklarıyla çıkarlar… Devrim'in defteri dürülmüştür. Her iki araba da Eskişehir'e dönerler. İdam fermanları ise gecikmez: Otomobiller istenir ve gönderilenler presle ezilir… (Kafa kalın ve örümcekli, zekâ da geri olunca, yapacakları hep budur tabii…) Son kalan otomobil ise 'Eskişehir Cer Atelyesi'nin milli mücadeleden kalma bir ruhla, “bozuk olduğu” gerekçesiyle gönderilmez, kalın kafalı satılmışlardan saklanır. İşte bugünlere kalan tek miras, o arabadır… Böylece, 'Devrim' otomobili kendisini tarihten tamamen silmek isteyenlere inat, bize de belge olarak, orada tarihe mal olur… Onu yaratanlar, olan - bitenler karşısında şaşkın ve bir o kadar kırgındırlar. Rifat Serdaroğlu şöyle diyordu: “Basın olayı bu kadar olumsuz işlemeseydi, çok daha farklı sonuçlar alınabilirdi. O günlerde gazetelerde bir de fotoğraf yayınlanmıştı: İngiltere Kraliçesi'nin Limuzin’i yolda kalmış. Lordlar arkadan itiyorlar, ortalık hiç de birbirine girmiyordu. Bu olay normal bir şeydir, yani Limuzin kalitesinde bir araba da yolda kalabilir, yeni üretilmiş bir Devrim de... Üstelik benzin bittiği için değil, bir başka arızadan da yolda kalabilirdi. Bizdeki kafalardaki sorun bu değildi ki...” Şecaattin Sevgen de: “Basının ne denli büyük bir güç olduğunu artık kavramıştım! Aralarında gerçekleri araştıran, uzun vadeli ülke çıkarlarını gözetenlerin pek ender bulunduğu kanısına varmıştım. Biz seri üretime uygun bir otomobil yapmadık ki!.. Bir prototip yaptık. Şayet ilk imalât sorunsuz olursa bu daha kötü olurdu, eksikleri geliştirilemezdi. İşte onlar bunu anlayamadılar…” diyordu. Belki de dışarıdan kiralanmışlardır efendim, bunu kim bilebilir ki???