Kavanoz dipli bu dünyada yaşayan insanoğlunun ömründe bir veya birkaç defa, Japonların ise gün aşırı karşılaştıkları bir gerçektir deprem!..
Peki, Deprem nedir: “Yer kabuğunun derin katmanlarının (büyük kaya ve toprak parçalarının) kırılıp, yer değiştirmesi veya yanardağların püskürme durumuna geçmesi yüzünden oluşan sarsıntı, hareket, zelzele” demektir…
Japonya kadar olmasa da, bizim Anadolu toprakları da depremlere pek yabancı değildir… 25-30 yılda bir başka bölgemizde ortaya çıkan depremler, binlerce yıldır canımızı ve malımızı yakmaktadır… 1930 Erzincan depremi, 1956 Fethiye ve Eskihisar depremleri, 1966 Varto depremi, 1999 Marmara depremi, ülkemizde yakın tarihte can yakan en büyük depremlerdi…
Bu yıllarda uzmanlarca beklenen en büyük deprem ise, İstanbul civarında oluşacak ve büyüklüğü 7’nin üzerinde olacağı tahmin edilen büyük enerji boşalmasıdır… Bütün tedbirler alındı mı? Yooo!.. Binalar sağlamlaştırıldı mı? Hak getire! Peki, deprem anında halkın toplanacağı parklar-bahçeler tamam mı? Eskiden bunlar mevcuttu da, şimdi yerlerine AVM’ler, cam kule binalar dikildi! Herhalde bir deprem anında koşup bu binaların camlarına kendimizi bantla yapıştırıp, 7’lik depremi böyle savuşturacağız. Başımızdaki büyükler böyle düşündülerse, doğrudur! Biz halk olarak, bu işi onlar kadar bilemeyiz ki…
20 Temmuz Perşembe gecesini 21 Temmuz Cuma gününe bağlayan gece, saat 01.31’de Bodrum-Datça-Kos Adası üçgeninde, denizin 8,5 Km altında 6.3 kuvvetinde bir deprem oldu… Tatil dolayısıyla nüfusu Bir Milyonu aşan Bodrum’da en büyük telaş, korku ve zarar yaşandı… Ama küçük yaralanmalar dışında bir can kaybı olmaması büyük şanstı…
Denizin önce 20 metre çekilip, sonra 50 metre kadar içeri girmesi sonucunda, yani küçük çapta bir tsunami yaşanması, onlarca araba ve denizdeki yatların kaza geçirip, bazılarının kullanılamaz hale gelmesine sebep oldu… Sahildeki marketlerin ve lokantaların raflarında ne varsa yerlere düştü, halk panik içinde geceyi dışarılarda geçirdi… Sadece Bodrum-Datça değil, Muğla’nın 13 İlçe halkının çoğu da dışarıda sabahladılar…
Deprem uzmanı insanlarımız, tahmin ve öngörüleri hiç de birbirini tutmayan beyanlarıyla, ekranları başındaki bizleri korkuttular! Birisi çıkıyor, Çanakkale sarsıntıları ile bu depremin bir bağlantısı olmadığını söylerken, başka birileri de bunun da Çanakkale bağlantılı olduğunu söylüyordu… Birisi, 6,3’lük bu depremle enerjinin boşaldığını söylüyor, bir başkası ise, 24 artçı deprem değil, 24 Bin artçı depremle bile bu enerjinin açığa çıkmayacağını, tehlikenin arkada olduğunu söylüyor, bizleri evlerimizden ve uykularımızdan uzaklaştırıyorlardı…
Yahu bu ülkede ne siyasette, ne sanatta ve edebiyatta, ne de bilimsel gerçeklerde ne zaman bir beraberlik ve bütünlük sağlanacak acaba? Bu kadar çelişkili bilgiler içinde, biz halk olarak kime güvenip, kime inanıp da, kimin ardından doğru bir yolda yürüyeceğiz? Böyle kritik zamanlarda bile ‘asgari müştereklerde’ birleşemiyorsak eğer, biz ne zaman bu bilgi, beceri, tecrübe ve gönül birliğini nasıl sağlayacağız ki!
Aklıma, 1999 Marmara Depremi’nden kalma çok çarpıcı bir görüntü geldi: Lüks ve yüksek bir otelde hem Türk, hem de Japon turistler kalıyor… Deprem anında ne kadar Japon turist varsa, hepsi yukarı katlara koşarken, ne kadar bizim Türkler varsa, onlar da aşağı katlara inmeye çalışıyorlardı! Hangilerinin yaptıkları doğruydu?
İşte, “Eğitim” denen kurtarıcımız böyle zamanlarda ortaya çıkıyor! Deprem konusunda eğitimli ve tecrübeli olan Japonlar, işin doğrusunu yaparak yukarılara kaçıyorlardı! Neden? Bina yıkılırsa, kendileri binanın altında değil de, üstünde kalacaklardı da ondan! Bizimkiler yanlış yapıyorlardı, bina yıkılsa, hepsi altında kalacaklardı! Son sözle yazımızı bitirelim: “Deprem öldürmez, çürük binalar ve eğitimsizlik öldürür!”