Tüm dünya gibi, güzel ülkemizde de, güzel Anadolu’mun özel insanlarında da çok kısa zamanda büyük değişimler yaşadık, hâlâ da yaşıyoruz…
Peki; bizler yaveşşş yaveşşş, bildiğimiz geleneklerimiz ve göreneklerimizle yaşarken, “bir seksen” yatıp da “iki seksen” kalkarken, bu değişimlerin yaşattığı şaşkınlıklar nelerdi? İşte şunlardı:
Bizler ekmeğimizi taş ocaklarımızda kendimiz pişirip, aynı yerde yemeğimizi hazırlarken, 1970’li yılların başında yeterli bilgilendirme yapılmadan, eğitilmeden “küçük tüplerle” , sonra 12 litrelik “dört ocaklı tüplerle” tanıştırıldık… Bunları akıllıca ve kurallarına uygun kullananlar rahat ederken, bilgisizce kullananların başlarına gelmedik kalmadı; kimi kendini ve çocuklarını yaktı, kimi evini ve kimi de mahallesini yaktı…
Örnek: O yıllardaki köydeki komşumuz Gülayşe teyze, küçük tüp üzerine çaydanlığı koyup, sokaktaki çeşmeye su doldurmaya gitmiş. 85 yaşındaki annesine, çay kaynayınca tüpü söndürmesini söylemiş. Gülayşe teyze sudan gelince, evin içindeki kötü kokuları hissetmiş, bunu yaşlı annesine sormuş? Annesi; “Tavanda yine fare ölmüştür kızım, başka ne olacak” demiş. Bu sefer annesine tüpü nasıl söndürdüğünü sormuş? Yaşlı kadın; “Aniii, ondan kolay ne var kııız, üfürüverdim de söndürdüm!” demez mi!? Meğerse tüpü kapatma düğmesinden söndürmemiş,karşıdan üfleyip, sadece ateşi söndürmüş de, tüp açık kaldığından leş gibi kokuyormuş. Maazallah bir kibrit çaksalar, ev havaya uçacakmış, yaşlı kadın bunu nereden bilsindi ki…
Aynı 1970’li yıllarda, küçük poşetler içinde sofra tuzları, sıvı ve toz deterjanlar; küçük merhem, hap ve diş macunu tüpleri gibi, şekerler piyasaya sürüldü. Yaşlı ve çok hamarat olan merhum kayınvalidemin; toz deterjan zannedip de, benim çamaşırlarımı kaç defa “Billur Tuz” ile yıkadığının, babam rahmetlinin de, ağrı kesici hap “Panalgine” niyetine, bir bardak suyla “Bonibon” şekeri yuttuğunun sayısını hatırlayamıyorum? Hatırladığım ise; kot pantolon ve gömleklerimin, çamaşır askısında, sanki içinde ben varmışım gibi, heykel gibi dimdik, aslanlar gibi ayakta durur halde görmem ve babamın baş ağrısının, o şekeri yutmasına rağmen geçtiğini söylemesiydi…
1980’li yıllarda gümrük ve sınırlar biraz açıldı, birçok yasak mal; yabancı içki ve sigaralar, çok hızlı değişen ve gelişen teknolojik araçlar ülkeye geldi. 1990’lı yılları başında “Telsiz ve Cep Telefonları”, 2.000’li yıllarda da “Bilgisayarlar ve İnternet” kullanımı yaygınlaştı…
Başta da dediğimiz gibi; yeterli bilgilendirme ve eğitim verilmeden yaşamımıza sokulan, kolay para kazanma hırsıyla mal üretenlerin elinde oyuncak olan, “Tüketimi” körükleyenler yüzünden milletimiz şaşkın oldu, çok zararlara uğradı, hesapta olmayan masraflar yapıp, zora düştüler, şimdilerde de bankalara gırtlaklarına kadar borçlandılar, Allah sonumuzu hayreyler inşallah…
