Cazkırlar, Muğla Yatağan ilçesinin şirin bir köyüdür. Batı Torosların Bencik Dağları’nı yaragelen ve çeşitli derelerin bir bileşkesini oluşturan Bencik Çayı’nın sağlı sollu çevresine bir inci gibi dizilmiş mezraları ile dağınık bir yerleşim konumundadır. Bencik Çayı’nın güneyinde ve kuzeyinde , Bencik Dağı’nın eteklerinde bir yılan kıvrımı ile yarattığı eşsiz koyaklarına serpiştirilmiş mahallecikleri ile Cazkırlar ilginç bir köydür. Yatağan yöresinde Cumhuriyet öncesinde Rumların yerleşik olduğu en önemli merkezdir. 1940’lı yıllardan bu yana ana köyden, kendisi dahil, dört köycük doğmuş, Havdan mahallesi de Bağyaka köyüne bağlanmıştır. Cazkırlar, 1950’lerden sonra izlenen köy politikamızın olumsuz bir örneğini simgelemektedir. Bu gün bu 4,5 (dört buçuk) köycükte, taşımacı ilköğretim eğitimi ile, köy çocuklarının okumaları adeta engellenmiştir. Zira çocuklar, taşımalı eğitimle her gün Bencik’e veya başka merkezlere, taşınmakta ve günün en verimlini saatlerini yollarda harcamaktadırlar. Nitekim, son yıllarda Cazkırlar’dan yüksek öğrenime gidebilen öğrenci sayısı giderek azalmış, bir elin beş parmağının yarısını bile geçemez duruma gelmiştir.
Eski yıllarda Cazkırlar da bağcılıkta önemli bir uğraştı. Bu satırların yazarı, bazı insanların ev şarapları yaptığını anımsıyor. Büyük bir olasılıkla bu Rumlardan kalan bir üretim şekliydi.
- “Eyvah Hasan !.. Ben ne yaptım. Şimdi sıra sana gelirse ben ne yaparım. Bunun sebebi ben olacağım” gibi sözler söyleyerek Borazan Hasanı oradan kaçırmanın yollarını arar.
Borazan Hasan Cazkırla’a (Bugünkü Yayla Köyü’ne) döner. Üç oğlu olur. Büyük oğlu İsmail Koç, Köklük Köyünde uzun yıllar yaşar ve orada Muhtarlık görevinde bulunur. Ortanca oğlu Hüseyin Koç, Yayla Köyü’nde hayvan besiciliği ve celeplik yapar. Küçük oğlu Server Koç’ta Şahinler Köyüne taşınır. Bu gün hepsi de tanrının rahmetine kavuşmuştur.
