Geçen gün bir TV haberindeki sokak röportajında, halka bir belediye başkanından beklentileri soruluyordu. Neredeyse hepsinin beklentisi; dürüst olmasıydı. Aslında başkanlıkta ‘dürüstlük’; beklenti değil, mutlaktır.
Belediye başkanlığı; dürüstlüğü, sorumluluğu esas alan; halkını dinlemeyi, şeffaflığa, cesarete ve örgüt kültürüne sahip olmayı da gerektiriyor. Önceki yazımda bir başkanın olmazlarını işlerken, bu yazımda da başkan olmanın dürüstlükle birlikte temel üç değerden diğer ikisi olan “vizyon” ve “bilgi esaslı şeffaf yönetim altyapısını” ele alacağım.
Belediye başkanı demek:
• Yenilikçi ve vizyonlu olmak: Yöresindeki toplumun yapısını dikkate alan, çevresel ve sosyal faktörlere, tarihi ve kültürel değerlere duyarlı, ortak tarih, kültür, ekonomi ve çevre bilincini yaratacak gelişim politikaları üretmek, katılımcı ve denetlenebilir çalışma mekanizmalarını hayata geçirmektir.
• Bilgiyi önemsemek: Yöre ölçeğinde insan ve sermaye kaynaklarına ilişkin bilgiyi esas alarak, gelişimi sağlayacak sorgulamaya altyapı oluşturmaktır. Bu bilginin mihengi olan nüfusun iyi etüt edilmesi; altyapı, sosyo-kültürel, istihdam, mali, barınma, eğitim, sağlık gibi yerel planlamaya temel olacak yol haritasını belirleyecek “yöresel bilgi” elde edilmelidir.
Yörenin tüm fiziki, sosyal, ekonomik, kültürel envanterini çıkardıktan sonra; güçlü ve zayıf yönlerini ve dış çevreden kaynaklanan fırsat ve tehditlerin yörede yaşayanlarca sorgulanması gerekiyor. Burada amaç; iç ve dış etkenleri dikkate alarak, yörenin var olan güçlü yönlerini ve fırsatlardan en üst düzeyde yararlanıp, tehditlerin ve zayıf yanların etkisini en aza indirecek plan ve stratejiler geliştirmektir.
Bu sorgulamadan elde edilecek bilgiyle;
a) Yörenin gizli kalmış potansiyeli belirlenmiş ve hangi nedenlerin yörenin gelişmesine engel, hangilerinin gelişim için fırsat olduğu saptanmış olacaktır. Ekonomik ve sosyal yapıyı iyileştirmeye yönelik değişim için yörenin, ülke ve dünya gelişmişlik örnekleriyle karşılaştırılabilecek envanter bilgileri de elde edilmiş olacaktır. Başkan da bu gelişmişlik göstergeleriyle yörenin verilerini karşılaştırarak, başarılı ya da başarısız olduğunu kendisi kadar toplumun da görmesini sağlayacaktır. Bu bilgiler başkanın performansını ölçmek için esastır!
b) Milli gelirinden, ortalama yaşam süresi, toplam sosyal güvenlikten yararlanan nüfustan, hane-konut büyüklüğüne, hava ve su kalitesinden, 0-5 yaş bebek ölüm oranı, görülme sıklığına göre hastalıkların analizi, yeşil alan, boş vakit değerlendirme, etkinlik, internet, telefon abonelik sayısından, lisanslı sporcu sayısının 15-64 yaş grubu nüfusa, engelli nüfusun toplam nüfusa oranı vb. birçok temel kriterlere göre yörenin yaşam kalitesini geliştirebilecek altyapı verileri elde edilmiş olacaktır.
Yörenin bu bilgileri; gelişmişlik verileriyle kıyaslanması, iyileştirilmesi gereken alanları belirleyecektir. Böylece (..) yönettiği yöredeki verileri, gelişmişlik göstergeleriyle kıyaslayarak, halkın gerçek problemlerine, gerçekçi çözümler üretmesine aracı olacaktır. Bu aynı zamanda, mevcut kaynakların hangi ölçüde “verimli” kullanıldığını, potansiyellerinin ne kadarının zenginliğe dönüştürüldüğünü ortaya çıkartıp, bilgiyi toplum temelli yayarak, katılımcı demokrasiyi geliştirmek demektir.
Sanırım ülkenin de kurtuluşu; sürdürülebilir değer yaratıp, (..)bilgiye aç, eleştiriye açık, aydın zihniyetli başkanlardan geçiyor.
(Not:11 Ocak 2014 tarihli Dünya Gazetesinde, Süleyman Dilsiz imzasıyla yayınlanan bu yazı, kısaltılarak alınmıştır.)
