Anayasa nedir: “Bir devletin yönetim biçimini belirten; yasama, yürütme, yargılama güçlerinin nasıl kullanılacağını gösteren, yurttaşların kamu haklarını bildiren temel yasa, kanunuesasi” demektir…
Yasa nedir: “Devletin yasama organları tarafından konulan ve herkesin uyması gereken kurallar bütünü, kanun” demektir… (Kaynak: Türk Dil Kurumu Sözlüğü…)
Dünyada ilk Anayasa, İngiltere’de 1215 yılında yapılan “Magnacarta Sözleşmesi” kabul edilebilir? Ancak, madde madde ve bugün bile geçerli kabul edilen, 1781 yılında Amerika’da hazırlanan kapsamlı Anayasa, dünyanın ilk anayasası kabul edilir!..
Bir de, Yüce Peygamberimizin 611’den itibaren uyguladığı, adına “Şeriat Hukuku” denilen, Müslüman ülkelerde uygulanagelen kanunlar vardır!.. Şeriat; “Kur’an’daki ayetlere, Hz. Muhammed’in sözlerine dayanan İslâm Kanunu, İslâm Hukuku…” demektir… (TDK Sözlüğü.) Osmanlı döneminde ‘Kadılar’ böyle hukuk dağıtmışlardı…
Yıllar geçtikçe bu Yasalar ve Anayasalar geliştirildi, ülkelerin eğitimi, kültürü ve gelişmişliği oranında daha iyi veya daha berbat hale getirildi!.. Bu gelişmede çok önemli dünya olayları büyük roller oynadı… Örneğin; 1789 Fransız İhtilâli, 1917 Rus Devrimi, “I. ve II. Dünya Savaşları”, teknoloji ve dijital iletişimde çığır açan buluşlar, yeni keşifler, uzay çalışmaları, petrol ve doğalgazın yaygın kullanılmaya başlanması… gibi olaylar da bu yasal gelişime katkı sağlamıştır!..
Hangi yasa ve anayasa olursa olsun; dili duru, sade, net, kesin ve ifadeler kısa cümlelerle anlatılmalıdır!.. Hangi yasa veya anayasa maddesi sonrasında; “Ancaaakkk… Ammaaa!.. Fakaaattt… Lâkiiinnn… Ya daaa…” diye ifadeler varsa, o yasa çıktığı gün herkesin işine geldiği gibi kullanılacak demektir!.. Her yasa maddesi net, kesin, kısa ve sade olmalıdır!..
29 Ekim 1923’te kurulan Yeni Türkiye Cumhuriyeti, en kapsamlı Anayasasını 1924 ve 1961’de yapmıştır… İlk dört maddesi hariç, diğer maddelerinde çok değişiklikler yapılmasına rağmen, bazı temel insan hakları aynen devam etmektedir!.. Örneğin, “Basın Özgürlüğü” maddesi şöyledir: “Basın hürdür, sansür edilemez!.. Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir!.. Bu hürriyet resmi makamların müdahalesi olmaksızın haber veya fikir alıp vermek serbestliğini kapsar!..”
İşte bu Atatürk Türkiye’si, bütün İslâm âleminin tek hukuki, laik ve demokratik Müslüman ülkesi olarak hep örnek gösterilmektedir!.. Geçmişte Irak’ı yöneten bir Saddam Hüseyin, Libya’yı yöneten bir Muammer El Kaddafi, Suriye’de de bir Hafız Esad vardı!.. Onların da Anayasaları vardı, Cumhuriyet ile yönetildiklerini iddia eder, onlar da belli sürelerde seçimler yaparlardı… Ama her ne hikmettense, o liderlerin karşısına hiçbir rakip çıkmaz-çıkamaz, seçim sonuçları açıklandığında taraftarları bayram ederlerdi!.. Peki, her seçim sonucu ne olurdu? Irak’ta Saddam, Libya’da Kaddafi, Suriye’de Hafız Esad bütün oyların ‘Yüzde/ Yüzünü’ alarak bu seçimleri kazanırlardı, hatırladınız mı? Yerseniz eğer, onların hukuku ve demokrasisi de böyleydi!..
Yeni bir ‘Yargı Feformu’ geliyor… Biz gazeteciler için Büyük Atatürk şöyle derdi: “Basın, hiçbir sebeple baskı ve etki altına alınamaz!.. Gazeteciler gördüklerini, düşündüklerini, bildiklerini samimiyetle yazmalıdırlar!.. Gazeteler, yasanın ve halkın çıkarlarının tersine davranışlara tanık oldukları ve bunları öğrendikleri takdirde, gerekli yayında bulunmalıdırlar!..” derdi… Bakalım yeni yargı reformu sonrası bunları ne derece yapabileceğiz???
