“Xantos Antik Kenti”, Fethiye ilçesinde Antalya ili sınırında yer alır.
Muğla ve yöresindeki 195 tarihi antik kent arasında, tarihçilerin tespitlerine göre, Xantos Antik kenti, mitolojik geçmişi ilginçlik arz eden tarihi antik kentlerden birisidir.
Köşe yazılarımda, Muğla ili genelinde meydana gelen çeşitli olaylarla ilgili görüşümü okuyucularımızla paylaşmaya çalışırken, bu süreç içinde, tarihi ve kültürel zenginlikleriyle Ege Bölgesi'nin “Açık Hava Müzesi” konumundaki Muğla ilindeki tarihi antik kentlerle ilgili efsanelere de yer vermeye ve okuyucularımızı bilgilendirmeye çalıyorum.
Bunun için de, bu günkü köşe yazımda, sahip olduğu tarihi ve kültürel zenginliklerinin yanında, doğal güzellikleriyle ülkemiz turizminin gözde merkezlerinden birisi durumundaki Fethiye ilçemizdeki tarihi antik kentlerin birisinden bahsetmek istiyorum.
Bu bahsedeceğim ilginç tarihi antik ket ise, “Xantos Antik Kenti “olmaktadır .
Bu tarihi antik kentimizin hem konumundan ve tarihi geçmişinden, hem de bu kentte yaşanan ilginç bir efsaneyi de bu çerçevede okuyucularımla paylaşmak istiyorum.
Bilindiği gibi, Ege kıyıları dağların denize dik olarak yanaşmalarının bir sonucu oldukça girintili çıkıntılıdır. “Xanthos Antik Kenti” de, Ege Bölgesinin Akdeniz Bölgesi ile kestiği noktada kurulan ve tarihte Likya Eyaletinin en eski ve en büyük kentidir.
Xanthos Irmağının vadisinde kurulmuş olan bu tarihi antik kent, tarihte Likya Bölgesi'nin yani , Teke Yarımadası'nın idari ve dini merkezi durumundaydı.
Kentte yapılan yüzey araştırmalarından ve tarihi buluntulardan tespit edildiğine göre, antik kentin in kuruluşu, M.Ö. 8.yüzyıla kadar gittiği görülmektedir.
Bu Antik Kent, M.Ö. 545 yılındaki Pers istilasına kadar bağımsız bir şehir devletiydi.
Xantos Antik Kentinin tüm insanlarının intiharına ilişkin Efsaneye gelince;
M.Ö. 545 yılında Pers istilasına uğrayan Xantos'lular, Pers istilasında kentlerini kahramanca savunmalarına karşın, istilayı önleyemeyeceklerini anlamışlardır.
Bunun üzerine de, önce tüm kadın ve çocuklarını öldürmüşler. Sonra da, kenti ateşe vererek ve bu alevlerin içine kendilerini atmak suretiyle topluca intihar etmişlerdir.
Bu kıyımdan kurtulan 80 aile ise, başka yerlerden gelen göçmenlerle birlikte, kenti yeniden kurmuşlar. Yeni kurulan bu kent, 100 yıl varlığını sürdürmüş.
Fakat 100 yıl kadar sonra ise, önlenemeyecek boyuttaki bir yangında, Xanthos Antik Kenti tamamen yanmış ve adeta bir harabeye dönüşmüş.
Yeniden yapıların yapılmasıyla kent tekrar yeniden kurulmuş.
Bu olumsuzluklara rağmen, baştan kurulan kent, batı dünyası ile kurduğu iyi ilişkiler sonucu, uzun süre önemli bir merkez olarak tarihte varlığını sürdürmeyi başarmış.
M.Ö. 429 yılında Atina'lıların düzenli vergi istemelerine karşı çıkan Xanthos'lular, kentlerinin tamamen harap olmasına neden olacak bir savaşın içine sürüklenmişler.
M.Ö.333 yılında Büyük İskender'in bölgeye gelmesinden sonra da, büyük ölçüde Helenleşmişler. Bu dönemi de, M.Ö 309'daki Ptolemaioslar'ın egemenliği izlemiş.
Daha sonraları da M.Ö. 197'de Suriye Kralı III. Antiochus'un eline geçen kent, parlak bir dönem yaşamış. M.Ö.II. yüzyılda Xanthos, Likya Birliği'nin başkenti olmuş.
M.Ö.167'de bağımsızlığına kavuşan Xanthos, M.Ö.42 yılında Romalılar tarafından işgal edilmiş, kentin batısındaki Likya Akropolisi yıkılmış, kent halkı kılıçtan geçirilmiş.
Bu olaydan bir yıl sonra ise, Roma İmparatoru Markus Aurelius, kenti yeni baştan imar etmiş. Bizans döneminde piskoposluk merkezi olan Xanthos, yöreye Arap akınlarının başlamasıyla M.S.VII.yüzyıl ortalarında tamamen terk edilmiş.
Yukarıda bahsedilen olumsuzluklar dikkate alındığında, Xanthos Antik kenti, kelimenin tam anlamıyla bir felaketler kenti olarak varlığını sürdürmüş.
Kent esas olarak Likya Akropolu, Roma Akropolu ve bunların dışında kalan kısımlardan oluşmaktadır. En ilginç yapıları Roma Tiyatrosu ve bu tiyatronun batı kıyısındaki yapılardır. Bunlardan en kuzeydeki "Harpy Monument" olarak tanımlanmakta olup , tek parça bir kaya üzerine oturtulmuş bir aile mezarıdır.
İlginç kabartmaları olan bu mezarın aslı İngiltere'de British Museum'dadır.
Orijinal yerinde ise, aslına uygun bir taklit bulunur. Bu yapının yanında M.Ö. VI. YY.dan ve I.YY.dan kalma ilginç iki Likya mezarı daha dikkati çeker.
Xanthos Antik Kenti, Fethiye - Kaş kara yolu üzerinde,
Fethiye'ye
Bir başka antik kentimizde ve yeni bir efsanede buluşmak üzere, sağlıkla kalın!..
