Muğla ili, pek çok ille kıyaslanamayacak ölçüde tarihi ve kültürel zenginliklere sahip bir il durumundadır.
”Muğla Türküleri”nin ve bu türküler içinde de “Karaova Düğünü Türküsü” nün, ilin sahip olduğu kültürel zenginlikler içinde önemli ve seçkin bir yeri bulunmaktadır. Köşe yazılarımda da, bir yandan yöredeki yurttaşların sosyal ve kültürel yaşamında önem arz eden çeşitli konulara değinirken, diğer yandan da ilin tarihi ve kültürel zenginliklerini de ön plana çıkarmak suretiyle, bu zenginliklerimizle ilgili efsaneleri, öyküleri ve hikâyeleri de okuyucularımızla paylaşıyorum. Muğla ve yöresindeki düğünlerde ve eğlence amaçlı olarak düzenlenen sosyal etkinliklerde olduğu gibi, Ege Bölgesi'nde ve ülkemiz genelinde sevilerek çalınan ve söylenen “Karaova Düğünü” türküsü de, bu nedenle Muğla ilinin sahip olduğu önemli kültürel zenginlikler arasında yer alır.
Bu günkü köşe yazımda da, hem bu türkünün doğuşuna neden olan ve acıyla sonuçlanan olayın öyküsünden, hem de sevilerek söylenilen ve dinlenen bu türkünün sözlerini okuyucularımızla paylaşmak istiyorum.
Türkünün doğuşuyla ilgili olay, farklı kaynaklarda farklı şekillerde ifade edilse de, ben farklı kaynaklardaki bu bilgilerin bileşkesini oluşturacak şekilde, gerçeğe en yakın olan şeklini, okuyucularımıza aktarmaya çalışacağım.
Bu türkünün doğuşu ile ilgili olarak, “Sevgi Nehri Türkü Hikayeleri “ ve değerli meslektaşım araştırmacı yazar Mehmet Ali Eren'in araştırmalarından yararlanarak, doğru bilgileri aktarmak istiyorum.
Acıyla biten türkünün doğuşuyla ilgili öykü şöyledir:
“Karaova Düğünü” türküsünün doğmasına, toplumumuzda sosyal bir sorun olarak her zaman karşımıza çıkan bir geçimsizliğin neden olduğunu görmekteyiz. Olayın doğmasına neden olan ve düğünde öldürülen kişi, Muğla merkez ilçeye bağlı Kafaca köyünden (günümüzde ise beldedir) Hacı Gümüşoğlu Hüseyin, köyde hatırı sayılın varlıklı bir kişidir. Ancak kayın biraderi olan Murat ile Hacıgmüşoğlu'nun araları açıktır. Uzun bir dargınlığın ardından, enişte kayın birader barışırlar. Bodrum'a bağlı Karaova “daki (Mumcular) yapılan bir dost düğününe her ikisi de davet edilirler.
Yeni barışan Hacıgümüşoğlu ve Murat, Karaova'ya gitmek üzere atlarına binerek birlikte yola düşerler. Milas'a vardıklarında, Hacıgümüşoğlu'nun yakın dostlarından Süvari Hakkı'nın evinde geceyi geçirirler. Ertesi günü yola çıkarlar. Murat, ilk fırsatta eniştesini öldürmeyi kafasına koymuştur. Ancak eniştesinden de çekinmektedir. Üzerinde silahı olup olmadığını anlamak için, “Enişte bıçağın varsa, ver de şu şişeyi açayım” der. Hacı Gümüşoğlu ise, “Murat, tabancadan başka silah taşımadığımı sen çok iyi bilirsin “ der.O sırada eliyle belini yoklayan Hacıgümüşoğlu “Eyvah Murat, tabancamı Milas'ta Hakkı'nın evinde unutmuşum. Dönüp alsak mı “der.
Murat ise, “Enişte biz, çeteciliğe mi, eşkıya avına mı gidiyoruz. Dönüşte tabancayı alırız.” Der. Silahın Milas'ta unutulması, Murat'ı daha da cesaretlendirir. Karaova'ya varışta, davul zurna ile karşılanırlar. İlgi daha ziyade Hacı Gümüşoğlu'na gösterilmesine rağmen, davulcuya, Hacı Gümüşoğlu çeyrek altın, Murat ise yarım altın verir. Hacıgümüşoğlu Hüseyin buna içerler ve Murat'a hitaben “Gelme yanıma” yanıtını verir.
Bunun üzerine, Hacı Gümüşoğlu'nu ve Murat'ı ayrı birer odaya koyarlar. Yenilir içilir, yöre geleneklerine göre yapılacak güreşi başlatma görevi de, yörenin hatırı sayılır bir kişisi olarak, Hacıgümüşoğlu'na verilir. O da “Ben çıkmadan güreş başlamasın, beklesinler” der. Bir rivayete göre ise, Hüseyin içerden geç çıkınca, Murat “Güreş başlasın” talimatını verir. Buna Hüseyin sinirlenir ve güreşi durdurarak bağırmaya başlar. Diğer bir rivayete göre ise, Güreşi, Hacıgümüşoğlu pehlivanların arkaların sıvazladıktan sonra başlatır. Tam o sırada, her iki tarafın isyanı sonucu ortalık karışır. Murat bıçağını eniştesi Hüseyin'in kasıklarına saplar. Üçüncü darbede ise, Hüseyin bıçağı eliyle tutsa da, elleri al kanlar içinde kalır. Hacıgümüşoğlu çevresindekilere ”Beni Vuran bizim Murattır” diye bağırır.
Bu arada, Murat olayın ardından kaçmıştır. Hacı Gümüşoğlu ağır yaralı olarak kaldırıldığı Muğla Devlet Hastanesinde beş gün yaşadıktan sonra hayatını kaybeder. Murat da böylece, ablası Åžefika'yı dul, yeğeni Fettah'ı da yetim bırakmıştır. Bu acı olayın ardından, Milas Yeniköy'den “Çelik Usta” olarak anılan, Mustafa Bacaksız tarafından “Karova Düğünü Türküsü” yakılır. Ve yöredeki düğünlerde bir ağıt gibi söylenmeye başlar.
Bundan sonrada, Muğla ve yöresindeki ve Ege Bölgesi”ndeki düğünlerde “Karaova Düğünü Türküsü” sevilerek okunmakta ve söylenmektedir.
Türkünün sözleri ise şöyledir: Karaova Düğünü gece kuruldu, Varır varmaz güveyin adı soruldu. Pehlivanlar meydana çıktı soyundu, O zaman Hacıgümüşoğlu vuruldu.
Karaova'ya vardım güle oynaya, Aziz arkadaşımı eve koymaya. Acımadın mı Murat beni kıymaya, Al kanlar içinde kabre koymaya.
Her dörtlüğün ardından da, Yapma Murat yakışmaz senin şanına, İnsan eniştesinin kıyar mı canına. Åžeklinde söylenir.
