Sahip olduğumuz zenginliklerin çoğu kez farkına varamayız.
İşte, Milas ilçesi sınırları içindeki, “Latmos Heraklia Antik Kenti” de bu zenginliklerimizden birisidir. Antik Çağ,da “Latmos Dağları” olarak bilinen dağlar, günümüzde halen “Beşparmak Dağları” olarak bilinen dağların kucakladığı antik kent, Türkiye'nin ve dünyanın arkeoloji tarihine ışık tutacak olması bakımından büyük önemi bulunmaktadır.
Latmos Dağları'nın ve antik kentin konumu ve geçmişi hakkında özet bilgiler verdikten sonra, Latmos Antik Kenti'nin Dünya Kültür Mirası listesinde yer alması için yapılan çalışmalardan da söz etmek istiyorum.
Laütmos Dağları, sarp ve kayalık olmasına rağmen, yem yeşil ormanlarla da kaplıdır. “Latmos Körfezi”nin de çevresini kaplamaktadır.
Körfez çevresinde ve Latmos Dağları içinde bulunan tarihi antik kente de “Heraklia veya Latmos Antik Kenti” denilmektedir. Bu kente tarihte Latmos Antik Kenti veya Latmia Antik Kenti adı da denilmiştir.
Tarihçi Strabon, Latmos adınının Helen Dilinde değiştirilmiş bir sözcük olarak tanımlar. Antik çağlarda bu bölgede bulunan Ana Tanrıça Lada'dan dolayı, yöre adı Latmos veya Latmia olarak anılmış.
M.Ö. IV Yüzyıl,da Mausolos bir hile sonucu ele geçirdiği bu kente, Hellen doğrultusunda yeniden kurmaya çalıştığı ve Latmos adını da bu tarihten itibaren Heraklia 'ya çevirdiği belirtilmektedir. Anadolu genelinde aynı adı taşıyan başka kentlerden ayırmak için bu kente, Latmos Heraklia'sı denilmiştir.
Tarihçilerce, Heraklia Antik Kenti'nin, I. Yüzyıl,dan itibaren kıyısında bulunan Körfezin ağzının Menderes Nehrinin alüvyonlarıyla dolmaya başladığı, daha sonra da, bu körfezin Bafa Gölü'ne dönüştüğü belirtilmektedir..
Kente karadan ulaşım zor olduğu için önemini kaybetse de, Hıristiyanlığın yayılmasıyla Bizans döneminde kent yeniden canlanır. VII ve IX yüzyıllarda piskoposluk merkezi olan kente, kilise ve manastır inşa edilir.
Latmos Antik kenti en parlak dönemini Helenistik dönemde yaşar.
Özellikle deniz ticareti sayesinde de kentin zenginleştiği belirtilir.
Antik döneme tarihlenen “Latmos Heralia Antik Kenti”nin kalıntıları ,Latmos Dağı'nın Bafa gölüne uzantılarının bulunduğu yerde bulunmaktadır.
Antik kent, Kapıkırı köyü ile iç içe durumdadır. Kent dik
bir yamaçta kurulmuştur.Kentin sur duvarları, M.Ö. 287 yılında Lysimachos
tarafından genişletilmiş, 65 kule ile takviye edilen surlar
Daha sonra ise, bilinmeyen nedenlerle sur duvarları küçültülmüştür.
199o lı yıllarda , Latmos Antik Kentinde arkeolojik kazılar için, araştırmalarda ve incelemelerde bulunan Alman Arkeolog Annelise Pechlow tarihi antik kentteki kayalıklar üzerinde, günümüzden 8 bin yıl öncesine ait, Kaya resimlerinin ilginç fotoğraflarını da çekerek ilginç ve tarihe ışık tutacak bilgilere ulaşmıştır. Günümüzden 8 bin yıl öncesindeki insanların sanat adına kayalara çizdikleri insan ve hayvan resimlerinin ayrıntılarını, fotoğraflarla tespit ettikten sonra, Arkeoloji tarihi için büyük önem arz eden bu fotoğrafları, Avrupa'nın çeşitli ülkelerinde ve kentlerinde sergilenmesini sağlamıştır.
Dönemin Muğla Valisi Dr. Lale Aytaman'ın öncülüğünde ve çabalarıyla, bu kaya resimleri, İstanbul'da ve Muğla Müzesi içindeki Güzel Sanatlar Galerisinde de sergilenmiş, gerçekten de tarihe büyük ışık tutan bu fotoğraflar, yerli ve yabancı ziyaretçiler tarafından arkeoloji tarihinin geçmişi bakımından çok ilginç bulunmuştur.
Latmos Antik Kentinde Alman Arkeolog Annelise Peschlow tarafından çekilen kaya resimleri daha sonra, Muğla Üniversitesi bünyesinde düzenlenen Müzede sürekli sergilenmeye başlamıştır.
Son iki yıl içinde de, Latmos Antik kentinin, Arkeoloji tarihine tuttuğu ışığın önemiyle ilgili, Alman Arkeolog Annelise Peschlow tarafından, ülkemizde ve Dünyanın çeşitli ülkelerinde konferanslar verilmekte olduğunu, bu zenginliklerimize büyük önem veren, kaya resimlerinin Muğla Üniversitesi Müzesine kazandırılması için yoğun çaba harcayan dönemin Muğla Valisi Dr. Lale Aytaman ile yaptığım bir telefon konuşmasında öğrenmiş oldum.
Annelise Peschlow ile temasa geçip, aldığım bilgileri daha sonraki bir yazımda okuyucularımızla paylaşmaya çalışacağım.
Yapılan çalışmaların, Latmos Antik Kentinin Dünya Kültür Varlıkları Mirası listesinde yer alması doğrultusunda yapıldığını öğrenince , Muğla'nın sahip olduğu tarihi ve kültürel zenginliklere, çok seçkin bir halkanın daha ekleneceğini öğrenmek, beni olduğu gibi tüm okuyucularımızı mutlu edecektir.
Letmos Heraklia Antik Kenti, Milas ilçe merkezine
Muğla'daki bir başka Antik kentimizde ve tarihi zenginliğimizde buluşmak üzere, okuyucularımıza “Hoşça kalınız” diyorum.
