Yatağan ilçesine bağlı Turgut köyü sınırları içerisinde olan ve Karya Uygarlığı’nın en önemli kentlerinden biri olan 3 bin yıllık antik Lagina Kenti harabeleri içerisindeki 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı’nın, Yatağan Termik Enerji Üretim A.Ş, kömür çıkarma hafriyat, dekapaj faaliyetlerine 2016 yılından itibaren Turgut sınırları içinde başlayıp 2018’den itibaren de Turgut 3.Derece Arkeolojik Sit Alanı’na dönüştürülerek kömür çıkarmasının ve tarihi yağmalanmasına izin verilmişti.
Yatağan Yeşil Yaşam Derneği Hukuk Danışmanı Mehmet Çilsal ve köylüler şirketin burada madencilik faaliyet yapmasının dayanağı olan alanın 3. Derece arkeolojik sit alanına dönüştürülmesinin yasal olmadığını belirterek Muğla Bölge İdare Mahkemesi’nde iptal davası açmıştı.
ANTİK KENT İÇERİSİNDE KÖMÜR HAVZASI AÇACAKLARDI
Hukukçu Mehmet Çilsal yaptığı açıklamada “ Şirket, önce Lagina 3.Derece Arkeolojik Sit Alanı içinde kömür rezervi olduğunu düşündüğü bölgede özel mülk zeytinlik arazileri satın aldı. Ardından arkeolojik kazı izni aldı. Arkeolojik kazı ile alandaki taşınır ya da taşınmaz miras niteliğindeki kültürel varlıkların dekapajla katliamı eş zamanda başladı. Bir miktar çanak çömlek kırıkları müzeye taşındıktan sonra MKVKBK devreye girdi ve satın alınmış bölgenin sit tescilini kaldırıp 3.Derece Arkeolojik Sit Alanı’nın sınırlarını değiştirerek yeniden belirledi, yani küçülttü. Böylece, mevzuata göre madencilik yapılamaz bir alanı, kar-kazanç saikiyle iş yapan ve özel bir ticari tüzel kişilik olan Yatağan Termik Enerji Üretim A.Ş lehine açık ocak kömür işletmeciliği yapılabilir alan haline çevirdi” diye konuştu.
ÖNLENMESEYDİ LAGİNA ANTİK KENTİNDE TAHRİBAT BÜYÜK OLACAKTI
Çilsal açıklamasının devamında ise “Bu senaryonun diğer alanlarda da devam edeceği, dolayısıyla niyetin Lagina’nın tamamını yok etmek olduğu ortaya çıkınca dernek, MKVKBK’nın “kısmen tescil kaldırma karar/işleminin” iptali için dava açtı. Dava aşamasında Üniversite bilirkişileri keşif yapıp rapor tanzim etti. Bu rapor özetle şunu dedi: “Lagina 3.Derece Arkeolojik Sit Alanı, değil tescilini kaldırmak tam aksine 1.Derece’ye yükseltilmeyi hak ediyor” Muğla İdare Mahkemesi, Derneğin iddiasını haklı bularak MKVKBK’nun tesis etmiş olduğu işlemi iptal etti. Bu karar, ülkemizin doğal ve kültürel değerlerini koruma mücadelesi veren yurttaşlarımıza armağan olsun” ifadelerini kullandı.
ANTİK KENT İÇERİSİNDE KÖMÜR ARAMA FAALİYETİ GÖSTEREMEYECEKLER
Dernek başkanı Kazım Erol ise yaptığı açıklamada “Kömür çıkarmak için bölgedeki üç bin yıllık tarihi kente, dokuya karşı acımasızca bir talan sürüyor. Köylüler yerlerinden yurtlarından edilirken geride kalan ve 1. Derece Arkeolojik sit alanı içerisinde olan antik kentteki binlerce yıllık tarih, kültür 3. Derece sit alanı ilan edilerek yok edilmeye çalışıldı. Mahkeme iki yıl süren dava sonucunda bizleri haklı buldu ve kararı iptal etti. Tarihi kültürü koruması gereken Muğla Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu’nun enerji şirketinin lehine verdiği ve tarihi yok etmeye yönelik karara mahkeme dur, dedi. Şirket bu mahkeme kararı ile antik kent içerisinde kömür arama faaliyeti gösteremeyecek” diye konuştu.
