Her Yanı Tarihi Kalıntılarla Süslü İlçemiz!..
Muğla ilinin bir “Açık Hava Müzesi” özelliğine sahip olmasında en çok katkı sağlayan ilçemiz, şüphesiz “Kültür ve Tarih Zengini Milas”dır.
Çünkü, Milas'ın ilçe merkezi başta olmak üzere, çevresindeki belde ve köyler, binlerce yıl öncesinin tarihi ve kültürel zenginlikleriyle doludur.
Bu günkü köşe yazımda da, Milas ilçesinin tarihi geçmişiyle, bu ilçemizin sahip olduğu tarihi ve kültürel zenginliklerden bahsetmek istiyorum.
Karia ve Likya gibi uygarlıklara başkentlik etmiş bir yörede kurulan Muğla ilinde, bu uygarlıkların izlerini taşıyan “195 Tarihi Antik Kent” arasında, en ören yerine ve tarihi antik kente sahip olan ilçelerin başında hiç şüphe yok ki, Milas ilçesi gelir.
Milas'ın tarihsel geçmişi şöyledir:
Ünlü Tarihçi Stephanos Byzantino, Mylasa'nın adını, Sisyphos Aiolos torunu Kyrysaor oğlu Mylassos'tan aldığını yazar.
Eski Yunanlılar Karları Leleg Plasglarla birlikte Ege'nin en eski halkı olarak gösterirler. Hemoros'un destanlarında Karlar ve Lelegler Asya kökenli olup, Truva Karalı Priamos'un safında harbe girmişlerdir.
Halikarnassoslu Tarihçi Herodotos Karların savaş kıyafetinde yaptıkları üç yenilikten söz eder. Bunlar o zamana kadar, boyuna ve sol omuza deri bantlarla asılan kalkanların yerine, daha fazla hareket serbestliği veren kola geçirilen kalkanların icadı, kalkanların dış yüzlerinin resimlerle süslenmesi ve miğferlerinin üzerine sorguç takılmasıdır. Karia sözcüğü savaşlarda miğfer üzerine takılan sorguç anlamındadır.
Stürabon'a göre, Karia kelimesinin kökü sorguçlu miğferden gelir.
Mylasa, M.Ö.5. yüzyılda İonia ihtilaline ve Pers savaşlarına karışır. M.Ö. 466 da, Berymidon Savaşından sonra, Perslerin hakimiyeti-nden kurtularak Attika-Delos Deniz Birliği'ne katılır.
M.334'te Asya seferine çıkan Büyük İskender Güney Batı Anadolu'yu ve bu arada Milas'ı da almış, fakat hemen sonra elde ettiği toprakları Karia Kraliçesi Ada'ya vermiştir.
M.Ö 189'da, Suriye Hükümdarı Antiochos III, Roma'ya yenildiği zaman Rodoslulara Mylasa dışındaki bir çok Karia şehrini bırakmak zorunda kalmıştır. Mylasa, M.Ö 143'de Roma İmparatoru Macmilius'un isteği üzerine bir sınıf anlaşmazlığına hakemlik etmiş, bu tarihten sonra Roma Valililerinin başkanlık ettiği mahkemelerin merkezi haline gelmiştir.
Son Bergama Kralı III. Attalos, ülkeyi M.Ö 129'da Roma'ya bağışlayınca, Milas Asya Eyaleti içinde Roma'ya bağlanmıştır.
Bizans Dönemi,nde piskoposluk merkezi olan Milas, 13. yüzyılda Türklerin eline geçmiştir. Milas, 1392 yıllarında da Menteşeoğullarının yönetim merkezi olmuştur.
Milas, Cumhuriyetin kuruluşuyla birlikte de, Muğla'nın ilçesi olur.
Milas ilçesindeki Tarihi ve Kültürel zenginlikler:
Milas ilçe merkezi, Baltalı Kapı, Zeus Karios Tapınağı, Su Kemerleri ve Çöllüoğlu Hanı gibi sivil mimarlık örneği tarihi zenginliklerle, dini mimarlık örneği olan Hacı İlyas Camii,Ulu Camii, Firuzbey Camii Belen Camii Ağa Camii ve Milas Müzesi gibi tarihi ve kültürel zenginliklere sahiptir.
Milas'a bağlı belde ve köylerde ise, Beçin Kalesi ve bu yerdeki Ahmet Gazi Medresesi ve türbesi, Euromos,Labranda, Latmos-Heraklia, İasos ve düzenlenmemiş ören yerlerine ve tarihi antik kentlere sahip bulunmaktadır.
Sırası geldikçe bu zenginliklerden de detaylı olarak bahsedeceğim..
