Bende müthiş bir okuma merakı vardı. Bu bir yerde anam, babamdan gelmişti. Galiba ilkokula gittiğim zaman alfabenin başında toplanırdık: Ben, babam, annem. Ama onlar okuma, yazma bilmezlerdi. Alfabenin resimlerine bakar, anlam çıkarmaya çalışırdık, bu attı, bu top... Sonra ben okumayı sökünce babam Karagöz gazetesini alıp gelir, okuturdu. Sonra da kitap olarak Åžah İsmail,i, Leyla ile Mecnunu alıp gelir okuturdu. Sonra biz ilkokulu bitirdik, ne yapacaktık? Yatağan,da ortaokul yoktu. Bir tek Muğla,da vardı. Oraya nasıl gidip gelecektik? Günaşırı sıtması tuttuğunda bir beş- on kuruş toplayıp Muğla,ya doktora gidemedik, iki yıl o lanet hastalığı çektik.
Ben başladım ağlamaya, okuyacağım diye. Derken Köy Enstitüsü çıktı, karanlığa bir güneş doğdu. Gittik. Okuma koşulları ağırdı. İkinci Dünya Savaşı yıllarıydı. Ekmek karneyleydi. Gençtik tam doyamıyorduk. Birçok arkadaşımız bu koşullara dayanamadı, kaçtı. Biz okumaya mecburduk okuduk.
Devlet cephesine gelince:
Halk cahildi, ümmetti, okutulması zorunluydu. Eldeki öğretmen yetiştirme sistemiyle iş 80 yılda iş ancak başarılacak gibiydi. Devletin beklemeye tahammülü yoktu.
Yepyeni bir sistem geliştirildi:
İş içinde eğitim.
Öğrenci hem okuyacak, hem de okulunu yapacaklardı. Yaptılar da...
Bu iş için tam idealist öğretmenler lazımdı. Bulundu. Daha doğrusu bu öğretmenler kendiliğinden ortaya çıktılar. İş istediler, verildi. Issız Anadolu,nun bağrında arılar gibi çalışmalar başladı. Işıklar parladı. Sessiz Anadolu,ya geldi. Toprak yeşilleniyordu, ağaçlanıyordu, yepyeni binalarla donatılıyordu.
Bilgi, erişilmez ağacın tepesindeki elma değildi. O toprağa dikilmeliydi, zamanı gelince yenilenmeliydi.
Benim tayin edildiğim her köyde ağacım, duvarım, taş yolum vardır...
Köy okulları, öğretmen evleri yapılırken köylünün emeğini de kattılar. Kahvedeki pişti den iyidir herhalde...
Sistem köy çocuğunu köyden alıp köye veriyordu. Öğretmen köyden kaçmıyordu... Åžimdi pek çoğunun mezarı yalnız ordadır...
Köy Enstitüleri Türkiye,de değil, Dünya çapında beğenilmiş bir eğitim sistemidir. Sürdürülseydi eğitim de sıkıntı olmayacaktı. Belki birçok sıkıntımızda...
Köy ağası hışımda okula bakıyor... “Buradan çıkanlar hep hain çıktı” diyordu...
