Kitabın önsözünde, kitabın yazımına başlamadan önceki süreci ve “Demeçli Yazılar” kitabı için yapılan yorumlardan bahseden Kocabaş, “Memleket Yazıları”nı yazma amacını şu şekilde açıklıyor:
“Doğduğum, büyüdüğüm, çocukluğumun en güzel hatıralarım yaşadığım kasabamda bir yerel gazete çıkıyordu. Yazmalıyım diye düşündüm, yazmaya başladım ve o günden beri haftalık köşe yazıları beni hiç bırakmadı. 14 Temmuz 2006 tarihli Kavaklıdere Demeç gazetesindeki ilk yazım "Kavaklıdere ve Gazete" başlığını taşıyordu. Haziran 2009'a kadar yazılar birikmişti. Onlardan bir seçki yaparak Ağustos 2009'da "Demeçli Yazılar" adıyla yazılarımı kitaplaştırdım.
Kitabın sunuş yazısını da Sayın Dr. Engin Tonguç yazmıştı. Sayın Tonguç yazısında "...Yeni Kuşak Köy Enstitülüler Derneği (YKKED) Genel Başkanı olarak sürdürdüğü yoğun çalışmalarını, Yeniden İmece Dergisi'ni yayına hazırlama gibi yorucu bir uğraşın ve bunlara koşut olarak yürütmek zorunda olduğu kendi mesleksel çalışmalarının üstesinden nasıl bir olağanüstü çaba ve uğraşla geldiğinin tanığı iken, bunların yanında bir de sürekli, yazarlık yaptığını öğrenmek benim için gerçekten şaşırtıcıydı. Yazıları okumaya koyulunca onun emeğine ve çabalarına saygım, hayranlığım daha da arttı" diyerek beni daha da yüreklendirmişti, sağ olsun. Yeniden İmece dergisinin 26. Sayısında da Köy Enstitülü Eğitimci, Yazar Sayın Rıza Yetim kitap için "...İçtenlik ve hayranlıkla söylüyorum, alabildiğince çarpıcı, alabildiğince bilgilendirici ve eğitici, alabildiğince uyarıcı güçlü bir yapıt Demeçli Yazılar. Anlatımı açık Türkçe ve akıcı, seller sular gibi duru... Abartısız, yalın ve çarpıcı bir sergileme içinde buluyor okurken nisan kendini. Olaylara ve olgulara nesnel bakarak sorunlara, sorunların nedenlerine, sorunların çözüm yollarına okuyanların ilgisini çekmek. Bana sorarsanız, bu konuda çok başarılı Kemal Öğretmen." düşüncelerini ifade ediyordu.
2006-2009 yılları arasındaki tanıklığım, ülkenin eğitim-kültür, çevre sorunları, eğitim-aydınlanma tarihi, ülkenin özgün kazanımı Köy Enstitüleri başlıklı yazılardan oluşuyordu. Kitap büyük ilgi görmüş ve baskısı kısa sürede tükenmişti. Yatağan Demeç Gazetesi bu kitabın hazırlanmasında çok önemli katkılar sağlamıştı. Onlara teşekkür ediyorum.
Yazma eylemi bitmemişti. 2009-2012 döneminde devam ediyordu. Yazılar Yatağan-Kavaklıdere Demeç gazeteleri, Muğla Devrim, Milas Güney Ege gazetelerinde ve bazı web sayfalarında yayınlanıyordu. Ayrıca bazı yazılarım da zaman zaman ulusal basında da yer alıyordu. Konu "memleket" idi. O nedenle son üç yılda yazdıklarımı "Memleket Yazıları" adıyla yayımlamaya karar verdim. Kitapseverler dilerim bu kitabı da beğenirler.
Türkiye, günümüzde kritik süreçlerden geçiyor. Dindar kuşaklar yetiştirme adına ülkenin eğitim sistemi akıl ve bilim çizgisinden kopuyor, siyasal iktidara bağlı yargı, medya, üniversiteler ve YÖK ülkedeki demokratik süreçlerin önüne duvar örüyor. Güney sınırlarımızda ve ülkenin her bir köşesinde yaşanan terör, patlayan bombalar canlan alıyor, yaşama hakkını gasp ediyor. Suriye gerginliği ile ülke kaosa sürükleyecek anlamsız bir noktaya taşıyor. Ülkede korku kültürü yaygın bir şekilde ifade ve örgütlenme özgürlüğünün gelişimim engelliyor, ülke tek sesli bir düşün dünyasına dönüşüyor. 2006 yılıyla 2012 yılını karşılaştırdığımızda ülkenin daha antidemokratik bir iklime evrildiği de çok açık görülüyor. 2012 Türkiye fotoğrafları böyle. Yazılarımızda bu fotoğrafları görmeye ve bunlara karşı aydın sorumluluğuyla demokratik itirazlarımızı satırlara taşımaya çalıştım. Cumhuriyetin parasız yatılı okullarında aldığım eğitim ve oradan edinilen eleştirel aldı yazılara yansıtmaya çabaladım. Hümanist, ilerici bir dünya görüşüyle kaleme alınan ve YKKED arşivinin fotoğraflarıyla şekillenen yazıların okurlarımıza zenginlikler katmasını diliyorum.”
Kitabın arka kapağında ise okurun bu kitapta neler bulacağına dair ipuçları veren Kocabaş, kitabını şu şekilde özetliyor:
“Bu kitap, 2009-2012 yılları arasında "Memleket'e Dair" tanıklığımdır. Muğla'daki dört yerel gazetede ve zaman zaman ulusal basında çıkan yazılarımdan oluşmuş-tur. Yazılarda ise başkanlığını yaptığım Yeni Kuşak Köy Enstitülüler Derneği'nin (YKKED) etkinlikleri, Köy Enstitüleri zenginliği ve kazanımları, aydınlanma tarihi-mizin kahramanları, ülkenin eğitim ve kültür sorunları, özerk ve demokratik üniversite özlemleri, çevre sorunları, bilim dünyasındaki gelişmeler, yerel kültürel zenginlikler, küreselleşmenin eğitim ve sağlıkta yarattığı tahribat ve 89. Yılını kutladığımız Cumhuriyet ve "Cumhuriyet Okulu" var. Bu kitapta, emek, akıl ve bilimin penceresinden memleket sorunlarına dair düşüncelerim, duygularım ve heyecanlarım var. İtirazlarım var. Neden; niçin, nasıl soruları var. Aydınlık ve demokrat bir Türkiye özlemi var.
2006-2009 yılları arasındaki tanıklığım "Demeçli Yazılar" adıyla kitaplaşmıştı. Son üç yılda her hafta yazdığım yazıları görsellerle buluşturarak "Memleket Yazıları" adıyla okurlara sunuyoruz. Bu kitap ile çok yakın tarihimize bir yolculuk yapıyoruz. Ülkede yaşanan süreçleri, dönüştürülen Türkiye fotoğraflarını bir kez daha anımsıyoruz. "Fikri hür, vicdanı hür, irfanı hür" kuşaklar yetiştirme coşkusundan geldiğimiz noktaların hazin tablosunu bir kez daha izliyoruz. "Memleket Yazıları" aydın sorumluluğuyla son üç yılda yaşananlara dair demokratik itirazlardır. Kitabın, ülkenin yaşadığı süreçleri merak edenler için bir kaynak olması en önemli dileğimdir.”
