Muğla ili, tarih boyunca çeşitli uygarlıklara ev sahipliği yapmıştır.
Bunun bir göstergesi olarak, Muğla il genelinde bu uygarlıkların izlerini taşıyan 195 tarihi antik kente ve ören yerine rastlamak mümkündür.
İşte bu tarihi kentlerin doğuşu ile ilgili çeşitli efsaneler de vardır. Ben de bu günkü yazımda, Köyceğiz ilçesine bağlı Çandır Köyü sınırları içindeki ve Dalyan Kanalı kenarında bulunan “Kaunos Antik Kenti”nin ve “Dalyan Kanalları”nın doğuşuna neden olan, “Kaunos Efsanesi”ni, bir aşk öyküsü içinde anlatarak, okuyucularımızla paylaşmak istiyorum.
Tarihçiler ve arkeologlar “Kaunos Efsanesi”ni şöyle anlatıyorlar:
Anlatılan efsanenin birincisi şöyledir:
Apollo'nun oğlu olan Karya Kralı Miletos'un ikizleri olur. İkizlerden erkek olanına Kaunos, kıza ise Byblis adı verilir.
İkiz kardeşler birlikte büyürler. Ancak büyüme süreci içinde birbirlerine aşık olurlar. Gizli aşk, ikisinin birlikteliğinden bebekleri doğunca ortaya çıkar.
Bu duruma çok kızan kral, oğlunu ülkesinden kovar. Kralın oğlu olan Kaunos da, oradan kendisini sevenlerle birlikte ayrılarak giderler.
Lidya sınırındaki, şimdiki Çandır köyü sınırları içinde ve Dalyan Kanalı kıyısında yer alan kendi adını taşıyan Kaunos Antik Kenti'ni kurar.
Kaunos'un Kız kardeşi Byblis'e gelince; İşte orası oldukça hüzünlüdür.
Gördüğü hakaretlere ve sevdiğinden ve aynı zamanda da kardeşi olan Kaunos'dan ayrı kalmaya çok üzülen Byblis, pınarları kuruyuncaya kadar sürekli gözyaşı döker. En sonunda da bir kayadan atlayarak canına kıyar.
Efsaneye göre, Dalyan'da bir labirenti andıran Dalyan Kanalları Byblis'in gözlerinden akan yaşlardan oluşmuştur.
Romalı Tarihçi ve Åžair Ovidius ise, bu olayı, farklı aktarır.
Romalı tarihçi Ovidus'dan bize nakleden yazar Azra Erhat'a göre,
Kaunos'un kuruluşuyla ilgili ikinci efsane şöyledir:
Byblis kardeşi Kaunos'a aşık olur. Byblis, Kaunos'a bir mektup yazarak duygularını dile getirir. Kaunos ise Byblis'in duygularını öfke ve tiksinti ile karşılar. İkizini bir daha görmek istemeyen Kaunos, kendisini sevenlerle birlikte babasının ülkesini terk eder. Bu günkü Dalyan Kanalı kıyısındaki Kaunos'a gelerek, kendi adıyla anılan bu tarihi kenti kurar.
Byblis is, karşılıksız kalan sevgisi yüzünden hayatına son vermek isteyerek, yüksek bir kayanın üzerinden kendisini atar. Ama Nympheler (Yani su perileri) Byblis'e çok acırlar. Ve onu bir pınara dönüştürürler.
Byblis'in gözyaşları bir nehir olur. Günümüzdeki Dalyan Kanalları'na dönüşür. İşte böyle oldukça hüzünlüdür Kaunos'un kuruluş öyküsü ve Dalyan Kanalları'nın meydana gelişiyle ilgi efsane!...
Yılda üç yüz binin üzerinde yerli ve yabancı turistin ziyaretine neden olan Dalyan Kanalları ve Kaunos Antik kenti, doğal güzellikleri ve tarihi zenginlikleriyle ülkemiz turizmine katkısını sürdürüyorlar.
Kaunos Antik kentinde halen, Başkent Üniversitesi öğretim üyelerinden Prof.Dr.Cengiz Işık'ın başkanlığında arkeolojik kazılara devam edilirken, çeşitli üniversitelerin öğretim üyelerinin de katılımıyla antik kentteki restorasyon çalışmaları da sürdürülmektedir.
Kaunos Antik kentinde, Prof. Dr. Cengiz Işık'ın koordinatörlüğünde ve başkanlığında,”Arkeolojik Park “düzenleme çalışmaları da sürmektedir.
Bir başka antik kent efsanesinde buluşmak üzere, hoşça kalınız!..
