The Economist'ten çeviren Mehmet Kara.
Protestocular Wall Street'i işgal ettiler, diğer öfkeli kalabalıkta Madrid caddelerini doldurmuşlardır. Onlar hükümetin ekonomik politikaları ile yanıp tutuşmaktadırlar. Çünkü tutulan yol zengin bankerlerin günahlarını ödetmektedir. Bazı hallerde de kapitalizmin kendi günahlarını...
Eğer protestocular küçük ve karışıksa, daha geniş öfkeli gurubu dağıtmak batıda daha zordur.
Daha geniş yasaya üzüntü vardır. Genç insanlar ve bunlar daha caddelerde değilse bunlar yüksek vergilerle, daha az gelirler ve daha uzun çalışma saatleriyle karşı karşıya kalırlarsa velilerinden farklı olarak iş daha zordur. Acele olarak evler pahalı, kredi bulmak zor, iş bulmak zordur. Amerika,da bunların %7,1'i 25 yaşın altındadır, iş hayatının Avrupa Birliği'nin % 20'9'u genç işsizdir. İspanya'da %46,2 de böyledir. Yalnız Almanya'da, Hollanda'da, Avusturya'da 10'un altındadır.
Sıkışık durumda olan yalnız gençler değildir. Orta yaşlılar gerçek yevmiyenin düşmesinden ve emekli haklarının yok olmasından şikâyetçidirler. Ve yaşlılar enflasyonun birikimlerini yemesinden üzüntülüdürler. İngiltere'de fiyatlar % 5,2 artmış, fakat bankaların verdiği sadece % 1,1'dir.
Sokaktaki adama, sistemin bütün tokadı hiç etki yapmamıştır. Batı modeli bir kredi vermemiştir bu anda... Avrupa sosyal demokrasileri seçmenlere çok faydalar vaat etti. Sosyeteler bundan sonra yorulmayacaklar. Angola Saxon modeli iddiada bulundu serbest Pazar ekonomisi söz verdi, zenginlik yaratacak. Pek çok ülke borçların altından kalkamayacak.
Eğer öfke daha öncekilerden daha geniş olursa tehlike daha büyüktür. Popilist öfke, özellikle tutarlı değilse, istenilen herhangi bir yere istenilen zamanda gidilebilir. 1930'lardaki çok korkunç bir örnektir. Amerikanın yoksul insanları için yaptığı anlamsız vergi reformları hiçbir fayda sağlamamıştır.
Üzülerek belirtelim ki bazı politikacılar aynı korku içindeler. Cumhuriyetçiler Wall Street ile ilgilendiler. Avrupa'da sosyal demokratlar seçimleri yitirmeye yöneldiler. Zenginler üzerinde süper vergi koyarlarsa sorunu daha kötü yaparlar.
Cesur politikacılar iki şey üzerine yoğunlaşacaklardır. İlki öfkenin hızlı yayılmasının nedenleri üzerinde duracaklardır. Bütün bunları ekonomik eylemin manasını anlamını belirleyecekler. Bu Avrupa krizinin çözümünde büyük bir başlangıç olacaktır. Daha sonra politika üzerinde yoğunluk, ekonominin büyüme böbürlenmesidir. Ticaret az sert olacaktır, kısa dönem düzelmeler de örneğin emeklilik yaşlarında...
İkincisi gerçeğin söylenmesidir. Özellikle de neyin yanlış gittiğinin söylenmesidir. En büyük tehlike finans şirketlerinin söylenmemesidir. Bütün global tehlikenin büyümesine neden olmuştur.
Global birleşme bu yüzden olamamıştır. Bu yüzden iş yaratılamamıştır, bu açık pazarlardan gelir, protestolardan değil... Hükümetler bariyerler yaparak, yiyeceklerin, fikirlerin, paranın geçme-sine engel olmuştur, bu en büyük yanlıştır.
