İshalden korunma konusunda hijyenin öneminin vurgulanması ve ağızdan sıvı tedavisinin gerekliliğinin anlatılabilmesi amacıyla her yıl Temmuz ayının ilk haftası Ağızdan Sıvı Tedavisi Haftası olarak kutlanır.
Ülkemizdeki başlıca çocuk ölüm nedenlerinden olan ishale bağlı ölümleri önlemek amacıyla Bakanlığımız tarafından ülke genelinde yürütülen İshalli Hastalıkların Kontrolü Programı kapsamında ishale bağlı ölümler, çocuk ölümleri içerisinde ikinci sıradan yedinci sıraya gerilemiştir.
İshal nedir? İshal, sık sık tuvalete gitmek zorunda kalmak ve normal katılıktaki dışkının sulu veya yumuşak; sümüklü, kanlı veya yağlı bir şekil alması durumudur.
İshal Belirtileri: Sık sık idrara çıkma (günde 3 kereden daha fazla), dışkının sulu olması ve kusma gibi belirtilerle ortaya çıkan bir hastalıktır. Bazen ağrı yapabilir. Bulantı ve kusma da görülebilir. İshal, vücudun ciddi miktarda su ve mineral kaybetmesine neden olur. İshal, Özellikle yaz aylarında artış gösterir.
İshal Nedenleri: Bakteri, virüs ve parazitlerin neden olduğu enfeksiyonlar, ishalin başlıca nedenleridir. Antibiyotik kullanımı, yiyeceklerin bozuk olması veya yiyecek çeşitlerinin değişikliği, üşütme, bağırsak hastalıkları, kolera, dizanteri, tifo, nefrit, kalp, karaciğer veya akciğer hastalıkları da ishale neden olan etkenler arasındadır.
İshal Tedavisi: İshal tedavisinde dikkat edilecek en önemli konu vücudun kaybettiği sıvının tekrar vücuda geri kazandırılmasıdır. Bu nedenle, ishal olan kişiye/çocuğa normalden daha fazla su verilmelidir.
İshal bebeklerde ve çocuklarda ciddi oranda su kaybına yol açtığı için bebeklerin sık sık emzirilmesi, çocukların da daha fazla su içirilmesi gerekir. İshal olan bebeklerde anne sütü, pek çok hastalığa karşı olduğu gibi ishale karşı da çok önemli bir koruyucudur. Bundan dolayı bebeğin anne sütü ile beslenmesi ihmal edilmemelidir. Bebeğe ilk 6 ay sadece Anne sütü verilmelidir. 6. aydan itibaren de anne sütünün yanında ek besinlere başlanmalıdır ve Anne Sütüne 2 yaşına kadar devam edilmelidir.
İshalin Önlenmesinde Öneriler:
· Eller sık sık, bol su ile iyice yıkanmalıdır.
· İçme suyunun temiz olmasına dikkat edilmelidir.
· Susuzluk belirtileri olmasa da su ve sulu besinler her zamankinden daha fazla tüketilmelidir.
· Sebze ve meyveler bol ve temiz su ile iyice yıkanmalıdır. Gerekirse bir süre sirkeli suda bekletilmelidir.
· Besinlerin taze hazırlanmasına, açıkta ve sıcakta bırakılmamasına, sinek ve haşereden korunmasına dikkat edilmelidir.
· Kesinlikle aç kalınmamalıdır, ishal süresince beslenmeye devam edilmelidir.
· Kusma ve bulantıyı önlemek adına sık sık, azar azar beslenilmelidir.
· 3 ana, 3 ara öğün olmak üzere günde 6 öğün beslenilmelidir.
· İshal kesildikten sonra iki hafta süre ile her gün bir öğün fazladan tüketilmelidir.
· Yağsız pilav, pirinç lapası, yayla çorba, yoğurt, tuzlu ayran, açık çay, taze sıkılmış meyve suları (elma, şeftali, muz, kızılcık v.b.), kabuksuz elma, şeftali, muz, haşlanmış patates, havuç püre, koruk suyu tüketilebilir.
· Bu süreç içerisinde kuru baklagiller, çiğ sebze - meyveler, kepekli tahıllar, yağlı ve şekerli, fazla baharatlı besinler Åžekerli meyve suları, şekerli çay, gazoz, kola gibi içecekler tüketilmemelidir.
· Dışkı sayısı çok ise (10'dan fazla), dışkıda kan varsa,
ateş
