Evimizin bahçesinde serçeler oynuyorlar, yiyecek topluyorlar, hop hop atlayıp bazen de hafif hafif uçarak... onları kıskandım... Karınlarını doyuruyorlar, pır pırrr diye başka yerlere bazen de dağlara taşlara uçup gidiyorlar. Biz insanoğlu lokuş gibi oturup duruyoruz. Hele biraz da ayağınız ağrıyorsa... Sonra biraz düşündüm, Yaradan'a haksızlık ettiğimi anladım. Biz de uçuyoruz, ülkeden ülkeye, kıtadan kıtaya, yıldızlara... Yaradan bize kanat vermemiş ama akıl vermiş, fikir vermiş, onu kullandığımız zaman kuşlardan daha fazla uçuyoruz, hem de kat kat... Hayvanlar bizden güçlü görünüyorlar, fakat bir düşünün bakalım: istedik de hangi hayvanı yakalayamadık, hangi hayvanı öldüremedik? Hayvanlar yaradılıştan beri aynı kovukta yaşıyorlar, aynı biçimde yuva yapıyorlar. Biz öyle miyiz? Hayvanlar gibi kovuklarda başladık, 100 kat apartmanlar yaptık, oralara çıktık orada yaşıyoruz.
İlk önce diğer hayvanlar gibi doğanın esiriydik, aklımızı kullandıkça doğanın azgın güçlerine gem vurduk. Barajlar yaparak azgın nehirleri dindirdik, kuraklıkta tarlalarımızı suladık, muazzam elektrik elde ettik. Bunlar neyin sayesinde oldu? Özgür Akılla!
Yazıyı icat ettik, ölümsüzleştik! Deneylerimizi, bilgilerimizi oraya yazıyoruz. Gelecek kuşaklar okuyorlar böylece onlarda yaşıyoruz. Hâlbuki kuşlarda öyle mi? Ölünce bitiyorlar...
Bütün bu başarılarımız neyin sayesinde oluyor? Yaradan'ın bize verdiği akıl sayesinde! Daldan elma düşüyor, düşünüyoruz. Neden?
Yer çekimi sayesinde...
Hamamda suyun içinde tasla oynuyoruz. Düşünüyoruz, neden batmıyor?
“Buldum, buldum” diye çırılçıplak hamamdan fırlıyoruz. Bulduğumuz ne? Suya bırakılan cismin hangi koşullarda yüzeceği, hangi koşullarda batacağı...
Akıl her zaman yaratıcı olmuş mudur?
Olmamıştır...
Onun önüne basma kalıp fikirler atmışlar, “bunlar doğrudur, başka türlü düşünme, yoksa yakarız” demişler ve yakmışlardır.
Bruno, “dünya güneşin etrafında dönüyor” demiş “sen kutsal kitaba yazılanları inkar ediyorsun” diyerek yakmışlardır. Bilimden, özgür akıldan yana olanlar, sonra Bruno'nun heykelini Roma meydanına dikmişlerdir.
Özgür düşünceye gem vuranlar, toplumsal gelişimin düşmanlarıdır.
