Tırıvırı Nedir?
Tırıvırı, paraşüt ya da katil tor adıyla da bilinmektedir. Bir olta ipi ucuna bağlı olarak kullanılan, çeşitli ebattaki misina ağ parçalarına bir kurşun ağırlık takılarak imal edilmektedir.
Tebliğe Göre Tırıvırı;
m) Tırıvırı-Paraşüt: Bir olta ipi ucuna bağlı olarak kullanılan, çeşitli ebattaki misina ağ parçalarından imal edilmiş ve misinadan yapılmış olması nedeniyle kolayca kopup yıllarca suda kalabilen, bu özelliği nedeniyle doğal yaşama büyük tehdit oluşturduğu için kullanılması kesinlikle yasak olan, olta ile atılabilen her türlü ağ parçasının genel adı.
Neden Yasaktır?
İnce misinadan imal edilmiş olması nedeniyle su içerisinde yada fırlatma esnasında bir maddeye takılınca kolayca kopabilmekte, kopan parçalar yıllarca suda kalıp, doğal yaşama karşı büyük tehdit oluşturmaktadır. Bu haliyle tam bir doğa katili olup, aynı zamanda Amatör Balık Avcılığı ruhunu da yok etmektedir.
Tırıvırı Zararları Nelerdir?
Naylondan imal edilen tırıvırı, avlanmak amacı ile sulara atıldığında, yırtılarak ya da koparak su içerisinde kalabilir ve 200 yıl boyunca formunu koruyarak, çevre kirliliğine neden olur. Suda kalan tırıvırı ya da parçaları, akıntılı sularda zamanla birikerek, akıntının önünde bir set oluştururlar ve akıntıyı yavaşlatarak ya da keserek, oluşturdukları setlere balıkların takılmasına neden olurlar. Balıkların yanı sıra, diğer deniz canlıların da bu sete takılarak çürümesine ve suyun kirlenmesine sebep olarak, su kirliliği de yaratırlar ve hepimizin bildiği gibi, kirli sularda da balıkların yaşaması olanaksızdır.
Tırıvırı ya da parçalarına takılan balıklarla beslenen canlılar, balıkları yemek için yaklaştıklarında, kendileri de bu parçalara takılarak can verirler. Suya bağımlı olarak yaşayan ördek, su samuru, leylek, balıkçıl gibi canlıların, boğularak veya açlıktan büyük bir ızdırap çekerek ölmelerine neden olur.
Bir şekilde sudan kıyıya çıkması ya da atılırken ağaçlara takılarak kalması sonucu, kendisine yaklaşan ve kendisi ile aynı ortamda bulunan kanatlı ya da memeli hayvanların da ölümlerine ya da sakat kalmalarına neden olur.
Tırıvırı, yalnızca doğaya verdiği zararla yetinmez. Aynı zamanda, kendisini bilerek ya da bilmeyerek satan malzemecilere de zarar verir. Çevreye verdiği zarar nedeni ile, zamanla balık kalmadığında, balık tutulamayacağı için malzeme satılmasına da gerek kalmayacak. Diğer bir yandan da, tırıvırı ile pek çok tür yakalanabilir. Ama her bir tür için ayrı olta takımı satılacak olsa, malzemeciler daha fazla kar elde edeceklerdir. Kısacası, satıldığı zaman, malzemecilerin daha az para kazanmasına da sebep olarak, ayrı bir zarar daha vermektedir
Tırıvırı üretimi, satışı, istihsal yerleri civarında bulundurulması ve su ürünleri avcılığında kullanılması durumunda uygulanması gereken kanuni yaptırımlar nelerdir?
Tırıvırı, adı verilen araca ilişkin üretiminden satışına, bulundurulmasından kullanımına kadar konulan yasaklamaya uyulmaması durumunda gerçekleştirilecek yaptırımlar aşağıdadır.
Su Ürünleri Kanunu'nun Genel Yasaklar, Tahdit ve Mükellefiyetler başlıklı 23. maddesinin (a) bendinde” Su ürünleri istihsalinde kullanılan istihsal vasıtalarının haiz olmaları gereken asgari vasıf ve şartlar ile bunların kullanma usul ve esaslarının yönetmelik ile belirleneceği hükmü yer almaktadır.
Su Ürünleri Yönetmeliğinin Genel Yasak, Sınırlama ve Yükümlülükler başlıklı 16. maddesinin son fıkrasında ise;
Su ürünleri avcılığını düzenlemek üzere, sağlık, memleket ekonomisi, seyrüsefer, su kirliliği, istihsal yerler, mevsimler, zamanlar, istihsal vasıtaları, avlanma yöntemleri, su ürünlerinin cinsleri, ağırlıkları ve büyüklükleri yönünden yasak, sınırlama ve yükümlülükler Bakanlıkça belirlenerek tebliğ şeklinde Resmi Gazetede ilan edileceği yer almaktadır.
Yönetmelikteki bu düzenlemeye uygun olarak 05.11.2008 tarih ve 27045 Sayılı Resmi Gazete'de ilan edilen 2/1 Numaralı Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığını Düzenleyen Tebliğ Diğer Genel Hükümler başlıklı 42. maddesinin 7. fıkrası ve 2/2 Numaralı Amatör (Sportif) Amaçlı Su Ürünleri Avcılığını Düzenleyen Tebliğin Genel Hususlar başlıklı 14. maddesinin 7. fıkrası gereğince “ Tırıvırı _ paraşüt olarak adlandırılan av aracının üretimi, satışı, istihsal yerleri civarında bulundurulması ve su ürünleri avcılığında kullanılması yasaklanmıştır.”
Bu düzenlemeye aykırı hareket edenler hakkında;
Su Ürünleri Kanunu'nun Ceza Hükümleri başlıklı 8.Bölümünün 36.maddesi, k bendi uyarınca;
“k) 26. maddeye göre çıkarılacak yönetmelik hükümlerine aykırı hareket edenlere, (750,00 TL) yediyüzelli lira idari para cezası verilir. Ayrıca, suç konusu su ürünleri zapt ve mahkemece müsadere edilir” denilmektedir.
Tırıvırı İle Nasıl Mücadele Etmeliyiz?
Tırıvırı ile mücadele, kişilere bağlı olması sebebi ile öncelikle aile içinde mücadeleye başlanmalı gelecek nesiller bu bilinçle yetiştirilmelidir.
Doğa sevgisi ve amatör balıkçılık ruhu, toplumun geneline yaygınlaştırılmalı kişilerin en az bir derneğe kayıtlı hale getirilerek güçlü sivil toplum kuruluşları oluşturulmalıdır.
Sivil toplum kuruluşları dernekler, basın yayın organları vasıtası ile tırıvırı zararları hakkında bilgilendirme yaparak toplumun genelinin konu hakkında bilgi sahibi olmasını sağlamalıdır.
Doğa ve avcılık ile ilgili sohbetlerde konunun sıklıkla gündeme getirilip zararları anlatılmalıdır.
Avlaklardaki kişilere, tırıvırı ile avlanmanın doğaya ve sürdürülebilir amatör balıkçılığa verdiği zararlar anlatılmalı ve mücadeleye davet edilmelidir.
Tırıvırı satışı yapan işyerlerini uyarmalı, alışveriş yapmamalıyız. Satışın sürekliliği halinde çevremize olumsuz afişe etmeliyiz.
Hiç hoş karşılamadığımız ama gerektiğinde uygulamamız gereken bir mücadele şekli de ihbar telefonları aracılığı ile ilgili kurum ve kuruluşlara haber verilerek müdahele etmelerinin sağlanmasıdır.
Ülke Genelinde Yasaklama Kararı
Rastgele Balıkçı Amatör Olta Balıkçıları Derneği yetkililerinin, 2005 yılı Ocak ayının 13. günü. Saat 15.00'da İçişleri Bakanı'ndan randevu alarak, Bakanlıkta Müsteşar ve yardımcısı ile yapılan görüşmeler neticesinde tırıvırının tüm ülkede yasaklanması ile çalışmalar başlatılmış oldu. Bunun sonucu olarak mart ayında İçişleri Bakanlığı 81 ilin valiliğine yolladığı genelge ile tırıvırı satışının 5442 sayılı il idaresi kanununun 9. maddesi gereği yasaklanması konusunda gerekli hassasiyetin gösterilmesini istendi.
İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğü İçişleri Bakanı adına 17.03.2005 tarih ve B.050.İLİ.00.60001-106.1617/ 1545 sayılı ve 2005/28 sayılı genelge ile ve İl İdaresi Kanununun 9. maddesi gereğince tırıvırı. Paraşüt adı verilen av malzemesi ve benzerlerinin üretimi, ithali, taşınması, saklanması, depolanması, kullanılması ve satışı konusunda 81 il valiliği tırıvırıya yasak getirdi.
Devamı yarınki sayımızda!
