Mylasa,dan sonra, yörenin en önemli antik kenti Euromos,tur.
Milas-İzmir Karayolu üzerinde, ilçeye 10 km. uzaklıktaki antik kent, Asya,nın en iyi korunmuş yarım düzine tapınağından birisi Zeus Tapınağı bu kentin bünyesinde bulunmaktadır.
Kentin adı, M.Ö. 5 yüzyılda “Kyramos” ya da “ Hyramos” şeklinde karşımıza çıkar. Yunanca,da güçlü anlamına gelen Euromos, Mouseleus,un Hellenleştirme politikası sonucu kullanılmaya başlanmıştır.
Antik kentte bulunan bir yazıttan öğrendiğimize göre, Euromos,un, kuzey komşusu Heraklia ile arası açılmıştı. Bunun nedeni de, Heralia,lıların Euromos topraklarını yağma edip, kutsal ve özel mallarını götürmeleriydi.
Yağmadan etkilenen bir Euromoslunun başvurduğu Mylasa yetkilileri, Heralia,ya gönderdikleri elçi ile aradaki sorunu çözümlediler.
Kentteki şu özellikler dikkat çekmektedir:
Kent kalıntıları çok yıpranmış olmalarına rağmen, Asya,nın en iyi korunmuş 6 tapınağından birisi de Euromos,taki Zeus Tapınağı,dır.
M.S 2, yüzyıldan kalma bu önemli yapının cephelerinde 6 adet, yanlarında da 9 adet sütunlu Korint düzeninde yapıldığı görülmektedir.
Yapının kuzey kenarındaki üç sütun güney batı köşesindeki sütunun yivsiz oluşundan süsleme işinin yarıda bırakıldığı anlaşılmaktadır.
Kuzeye ve batıya bakan yüzlerdeki sütunların tümünde, adak yazıt taşıyan panolar bulunmaktadır. Sütunlardan beşi, fizikçi ve kamu görevlisi Menekrates ile kızı Tyrephania, yedisi de Leo Quintos adlı bir başka kamu görevlisi tarafından sunulmuştur.
Büyük ama, oldukça kötü durumdaki tiyatro, ovanın hemen üzerindeki yamacın girintisi içinde yer almaktadır. Görülebilen beş oturma sırasının kuzey kesimleri çok iyi korunmuş durumdadır.
Düz bir alan üzerindeki Agorayı çevreleyen stoanın birkaç sütunu görülebilir durumdadır. Daha batıda bir başka stoa daha vardır. Bu stoanın sütunlarından birinde Kallisthenes adlı kişin kente yaptığı parasal yardım ve İasos,un yandaşlığı üzerine bilgi veren uzun bir yazıt yer almaktadır.
Antik kentte, Zeus Tapınağı ve çevresinde 1970 li yıllarda Prof. Dr. Ümit Serdaroğlu başkanlığındaki kazı heyetince kazı ve restorasyon çalışmaları yapılmıştır. Ancak daha sonraki yıllarda bu kazı çalışmaları yarım kalmıştır.
