Ege Bölgesi,nin kültür merkezi ve açık hava görünümündeki Muğla ilinin, sahip olduğu tarihi zenginliklerden birisi de, “Ay Tanrıçası Hekate”dir.
Yatağan ilçesi, Turgut Beldesi sınırları içindeki “Lagina Kutsal Alanı”nda, Anadolulu bir tanrıça olan Hekate'nin tapınağının kalıntıları bulunmaktadır.
Yine Yatağan ilçesi Eskihisar Köyü sınırları içindeki, Stratonikeia Antik Kenti'nin dini merkezi ve Karia'lıların da en önemli kültür merkezi olarak kabul edilen, “Lagina Kutsal Alanı”nın Anadolu'da Türk bilim adamları tarafından yürütülen ilk arkeolojik kazıların yapıldığı yer olması bakımından da, ”Türk Arkeoloji Tarihi” bakımından seçkin ve önemli bir yeri bulunmaktadır.
Anadolu'da Türk Bilim Adamları Başkanlığındaki ilk arkeolojik kazılar, Türk Müzeciliğinin de öncüsü olarak kabul edilen, ünlü Ressam ve Arkeolog Osman Hamdi Bey,in başkanlığında 1870'li yıllarda Lagina kutsal alanında yapılmıştır. Kazıların yapıldığı yıllarda da Osman Hamdi Bey 17 yıl süreyle Turgut Beldesi,ndeki evinde yaşamıştır. Günümüzde bu ev ise, Muğla Valiliği,nce aslına uygun olarak restore ettirildikten sonra, Turgut Beldesine, “Osman Hamdi Bey Kültür Merkezi “olarak hizmet etmek üzere tahsis edilmiştir..
“Lagina Kutsal Alanı”, “Hekate Tapınağı”na da ev sahipliği yaptığı için, Lagina adı Hekate ile özdeşleşmiş gibidir.
O nedenle, Hekate tanrıçasının tapınağının bulunduğu Lagina Kutsal Alan, Türkiye'nin, Muğla'nın ve Yatağan ilçesinin en önemli tarihi zenginliğidir.
Åžimdi bu günkü yazımda da, okuyucularımıza, pek çok ve ilginç özellikler taşıyan “Ay Tanrıçası Hekate”yi tanıtmaya çalışacağım.
Ay Tanrıçası Hekate'nın, Güneş Tanrısı Helios atası olarak kabul edilir. Hekate, güneş soylu Titanlardan Kaios ve Phoibenin torunudur.
Babası Perses, annesi ise, Asterie dir.Asterie ile Leto ikiz kardeştirler.
Böylece akrabalık zincirinde Anadolulu tanrılardan Apollon, Artemis ve Hekate kardeş çocuklarıdır.
Hekate'in, havada, karada ve denizde yetkileri vardır.
O nedenle, yapıtlarda kimi zaman tek beden, genelde ise üç beden veya üç başlı tek beden ve üç başla tasvir edilmiştir.
Ölüler Dünyası Hades'in kapısını açma ve kapama yetkisi de Hekate'ye verilmişti. Hesiodos Theogonia adlı eserinde Hekate'yi ölümsüzlerin saygısını gören ve kimin dileğini yerine getirmek isterse ona büyük mutluluklar verecek olan cömert bir tanrıça olarak anlatır. Savaşlardaki zaferler, kurultaydaki üstünlükler, denizcileri koruması, balıkçıların ağlarına bolca balık göndermesi, avlarda insanların yanında ve insanlara yardımcı olması Tanrıça Hekate'den bilinir.
Hekate, aynı zamanda mezarlıkların sahibesidir. Ölü gömme törenlerinde hazır bulunur. Ölülerin ruhlarını teslim alır.
Hekate, Karabasan, Hortlak, ve Cinlerin yöneticisidir. Aynı zamanda da insanları onlardan koruduğuna inanılır. İnsanların değer verdikleri, kahinler ve büyücüler de , Hekate'nin rahipleridirler.
Hekate'nin en belirgin özellikleri ise, dişi köpek, dişi kurt, kısrak, yılan, balta, hançer ve, anahtar, meşale çanak ve hilaldir.
Hekate, aynı zamanda gençliğin feyizlendirici tanrıçası olarak bilinen Apollon ve Artemis kadar kendisine başvurulan bir tanrıçadır.
Lagina Kutsal alanında, halen Selçuk Üniversitesi öğretim üyelerinden Prof. Dr. Ahmet Tırpan başkanlığındaki bilim heyetince arkeolojik kazılara ve yüzey araştırmalarına devam edilmektedir.
Lagina kutsal alanında, 2010 yılı içinde sürdürülen arkeolojik kazılarda, “Ay Tanrıçası Hekate”nin yukarıda sözü edilen özelliklerini belirten, üç başlı ve tek gövdeli bir köpek heykeli bulunarak, diğer taşınabilir tarihi eserlerle birlikte, Turgut beldesindeki Arkeolojik Kazı Evinde koruma altına alınmıştı.
