16 Eylül 1961, Ege'nin şirin bir orman kasabasında ilkokula, aydınlanmaya, akla bilime yürüyüşümün başladığı tarih. Yaramaz, haylaz, özgür çocukluk yıllarından kalemle, kitapla, defterle, silgiyle, okulla, Cumhuriyetle buluşmanın tarihi, yani yaşamımdaki “ilk devrim”di 16 Eylül 1961...
Okulla birlikte yaşamımdaki “ilk devrim” olağanüstü güzellikler üretmeye başlamıştı. Sabahları tüm okul, ilk ders öncesi okul binası etrafında 2-3 tur atıyor, sonra Kızılçullu Köy Enstitüsü çıkışlı ilkokul müdürü öğretmenim-babam Åžükrü Kocabaş okulun arkasındaki alanda 200 öğrenciye kültürfizik yaptırır, büyük bir dinamizm ve heyecan ile derslere başlardık.
Sonra ulusal bayramlar hayatımıza girdi. 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı ve 19 Mayıs Gençlik ve Spor Bayramı. Bayramlarda temiz ve özenli giyinme bir eğitim dönütü olarak hayatımıza girdi, içselleştirildi. Bayram öncesi akşamları heyecandan, sevinçten, bir işin içinde olmak duygusuyla uyunamayan güzel, çocukluk günleriydi... Tüm bu bayramlar ilkokul yıllarında kızlı-erkekli bizlerin kendimizi yaratmamızı, bu ülkenin değerleriyle, kuruluş felsefesiyle, Cumhuriyet emeği ile tanışmamızın aydınlık penceresini açtı. Kendimizi bu etkinliklerde yeniden keşfettik... Daha iyi şiir okuyabilmek, müsamerelerde yer almak için yarıştık arkadaşlarımızla... Başarabilme duygusunu ürettik kendi içsel dünyamızda... Bayram yürüyüşlerinde hep beraber büyüyerek kollektif kültür üretme keyfi, sınıf ve okul arkadaşlığının olağanüstü büyüsüyle bayram etkinliklerinde kendimizi aştık. Çocukluktan ilk gençlik dönemine geçişte beden sağlığını, beden-beyin dengesiyle neleri başarabileceğimiz duygusunu hep 19 Mayıs Bayramı etkinlikleri ve Beden Eğitimi dersleriyle içselleştirdik.
1967-1972 yılları arası ilk gençlik dönemim parasız-yatılı olarak Ortaklar İlköğretmen Okulu'nda geçti. Ortaklar Köy Enstitüsünün bıraktığı rüzgarlarla yaşanan olağanüstü bir eğitim ortamı ve çok coşkulu yaşanan 29 Ekim, 16 Mart, 23 Nisan ve 19 Mayıs kutlamaları. Ortaklar'da her öğrencinin en önemli isteği 19 Mayıs gösterilerine seçilebilmekti. Ben bu şansı Orta-2'de yakaladım ve dört yıl sürdürdüm. Mart ayının başından itibaren sabah 6.00-7.00 saatleri arası 1200 kişilik tüm okul muhteşem açık spor alanında Beden Eğitimi Öğretmenleri ve Müzik Öğretmenleri eşliğinde çok özel hareketlerle 19 Mayıs törenlerine hazırlanırdık. 1200 kişi ile birlikte alanda Aydın Zeybeği, Muğla Zeybeği oynayarak 19 Mayıs törenlerine kızlı-erkekli, karma eğitimin tüm insani güzelleriyle 19 Mayıs için çalışırdık. İki aylık çalışmalar tamamlanınca son 15 günde 1200 rakamı 800 kişiye inerdi. Aydın'a gidecek, Ortaklar İlköğretmen Okulunu temsil edecek ekip hazır hale gelirdi. Yaşamımın en renkli, en zengin güzellikleriydi o yıllar. Sonra 19 Mayıs günü erkenden kalkar, öğretmenlerimizin eşliğinde kahvaltı sonrası türküler, marşlar söyleyerek 2.5 kilometre ötedeki Ortaklar tren istasyonuna yürürdük. Sonra da görkemli, cıvıl cıvıl, sevgi ve dayanışma dolu bir tren yolculuğu başlardı. 800 öğrenci Ortaklar-Aydın treniyle yaklaşık bir saat sonra Aydın 7 Eylül İlkokulunda olurduk. Çok kısa sürede soyunur, özel spor giysilerimizi giyer ve Aydın Åžehir Stadyumuna Öğretmen Okulları marşıyla yürüyüşe geçerdik. Tüm arkadaşlar o kadar çok dikkatliydiler ki herkes birbirini kontrol ederdi. Kenardaki yurttaşlardan aldığımız alkışlar bizleri olağanüstü mutlu ederdi. O yaşlarda sınıf ve okul arkadaşlarımızla ürettiğimiz ortak bir yaşamda tuzumuzun olması, 19 Mayıs imecesinde var olma gerçeği içselleştirdiğimiz yurtseverlik duygularımızın temelleri olmuştur. Aydın stadyumunda 20 bin izleyicinin karşısına çıktığımızda heyecan dorukta olurdu. En çok bizim okul alkışlanırdı. Hep birlikte oynadığımız zeybekler, müzik eşliğinde gerçekleştirdiğimiz sportif hareketler alkışlandıkça okulumuzu iyi temsil etmenin coşkusunu yaşardık. Aynı disiplinle 7 Eylül İlkokuluna dönerdik. Önce okul yönetimi bizlere teşekkür ederdi. Sonra giysilerimizi değiştirir, öğle yemeği kumanyalarımızı paylaşırdık. Suda pişmiş yumurta ve patates, taze soğan, kuru köfte, salatalık, erik ve tulumba tatlısı o günün özel menüsüydü. 1967-1972 yılları arasında bizler ilk eriği, ilk salatalığı hep 19 Mayıs'ta yerdik. Yemek sonrası iki saat süremiz olurdu. Arkadaşlarımızla Aydın turu atardık ve sonra türkülerle, şarkılarla 19 Mayıs imecesini başarmanın onuruyla vagon vagon Ortaklar'a dönerdik.
19 Mayıs, Ulusal Kurtuluş Savaşına, Cumhuriyete giden çok önemli bir kilometre taşıdır... Mustafa Kemal'in kurtuluş için bir umut yaratmak amacıyla Anadolu'ya çıkmasının adıdır. Ulusal Kurtuluş Savaşı sonrası Cumhuriyet ile özgür ve bağımsız bir ülke kurmanın dönüm noktasıdır. Tarihselliği ve yüklenen anlamı budur.Åžimdi bu anlam tüketilmek isteniyor.
Yıl 2012, Türkiye'de bir Milli Eğitim Bakanı, siyasal iktidar 88 yıllık Cumhuriyet değerlerini yok etmek için elinden geleni yapıyor... İlköğretime seçmeli Arapça Dersleri, 29 Ekim 2011 Cumhuriyet Bayramı kutlamalarının askıya alınışı, 1+4+4+4 ile İmam Hatiplerin orta kısımlarını yeniden açma ve dinsel eğitimi yaygınlaştırma çabaları, ilköğretim çağındaki öğrencilere sömestr tatilinde umre ziyaretlerinin kapısının açılması, cemaatların tümüyle milli eğitime, üniversitelere egemen hale gelişi, 19 Mayıs Gençlik ve Spor Bayramı kutlamaları çocuklar üşüyor(!), faşizan(!) gibi garip-komik bir sav ile içini boşaltma ve yok etme çabalarını tüm Türkiye izliyor...19 Mayıs hazırlık süreçlerinde yaşamım boyunca hiç üşümedim(!). Milli Eğitim Bakanlığı Van'de Erciş'te deprem nedeniyle konutlarını kaybeden öğrencilerin, öğretmenlerin soğuğa karşı verdikleri ayakta kalma mücadelesine, YİBO'lardaki, parasız yatılı okullarda eğitim gören çocukların soğuğa karşı verdikleri mücadelede de aynı duyarlılığa sahip mi? Sanmıyorum... Bu hız ile giderlerse yakında Atatürk heykelleri, Cumhuriyet Bayramları, 23 Nisanların da kalkacağı ve Kutlu Doğum Haftalarının öne çıkacağı bir “ruhunu kaybetmiş Türkiye” fotoğrafının karşımıza çıkması kaçınılmaz gözükmektedir. Türkiye gittikçe ortak değerlerini, ruhunu ve ulus olma ortak duygularını “dinselleştirme” ve “neo-liberal politikalarla” kaybediyor.
Yaşadığım tüm süreçlerde 19 Mayıs kutlamaları bende ve arkadaşlarımda kollektif kültür, yurtseverlik, adalet, eşitlik duyguları ve öğrencilik yıllarımın en güzel, en muzip yaramazlıklarını üretti. Bize özgür ve bağımsız bir Cumhuriyet armağan eden Ulusal kurtuluşçu Mustafa Kemal ve arkadaşlarına, 1923-1946 yılları arasında Cumhuriyet Eğitim Devriminin temellerini atan toplumsal kurtuluşçu Mustafa Necati, Hasan-Ali Yücel, İsmail Hakkı Tonguç ve tüm eğitimcilerin aziz hatıralarına saygıyla...
